Κοινοβουλευτικό Δίκαιο – Ιούλιος 2012

Θέμα 1

α) Πολίτης προσβάλλει νόμο ως αντισυνταγματικό, ισχυριζόμενος ότι η ψήφισή του έλαβε χώρα με τη διαδικασία του κατεπείγοντος, ενώ δεν υφίστατο τέτοιος λόγος. Αξιολογήσατε.

β) Είναι δυνατόν, λόγω οικονομικής κρίσης, να αποφασίσει η Βουλή ότι επί δύο χρόνια δεν θα επιχορηγούνται τα πολιτικά κόμματα;

Θέμα 2

α) Με τροποποίηση του εκλογικού νόμου πριμοδοτείται με 100 έδρες το κόμμα που λαμβάνει τις περισσότερες ψήφους. Αξιολογήσατε.

β) Ειδικές σύνοδοι και έκτακτες σύνοδοι της Βουλής.

Θέμα 3

Ιστορικό

Μετά από εθνικές εκλογές, και πριν από τη σύγκληση της Βουλής σε εναρκτήρια συνεδρίαση της βουλευτικής περιόδου, διαπιστώνεται αδυναμία σχηματισμού Κυβέρνησης που να έχει την εμπιστοσύνη της Βουλής.

Ερωτάται

1. Τι θα επακολουθήσει; Επιχειρηματολογήσατε.

Οδηγίες εξέτασης

Να απαντηθούν δύο εκ των τριών θεμάτων με τα υποθέματά τους.

Επιτρέπεται η χρήση ασχολίαστου κειμένου του Συντάγματος, του Κανονισμού της Βουλής και των νόμων 3023/2002, 3231/2004 και 3636/2008.

Απαντήσεις

Οι παρακάτω απαντήσεις δημοσιεύθηκαν μαζί με τα θέματα στην πηγή.

Υπόδειγμα απαντήσεων (όπως αναρτήθηκε από τον διδάσκοντα):

1.α. Πρόκειται για εσωτερικά θέματα της Βουλής (interna corporis), τα οποία, στο πλαίσιο της αυτονομίας του αντιπροσωπευτικού σώματος, δεν υπάγονται στον δικαστικό έλεγχο συνταγματικότητας των νόμων, ο οποίος περιορίζεται μόνο στον έλεγχο ουσιαστικής αντισυνταγματικότητας σύμφωνα με το άρθρο 93 παρ. 4. Τον έλεγχο της τήρησης των σχετικών προϋποθέσεων κάνει η ίδια η Βουλή και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας στο πλαίσιο της έκδοσης των νόμων. Κατά τη νομολογία, μόνον η ειδικότητα του συνταξιοδοτικού νομοσχεδίου και η ύπαρξη γνωμοδότησης του Ελεγκτικού Συνεδρίου ελέγχονται δικαστικά (άρθρο 73).

1.β. Πριν από την αναθεώρηση του 2001, το ζήτημα της οικονομικής ενίσχυσης των κομμάτων μπορούσε να ρυθμιστεί με νόμο. Σύμφωνα με το αναθεωρημένο άρθρο 29 παρ. 2 του Συντάγματος, η χρηματοδότηση των κομμάτων αποτελεί συνταγματικό τους δικαίωμα, το οποίο δεν μπορεί να καταργηθεί με νόμο, ακριβώς γιατί έκρινε ο ιστορικός αναθεωρητικός νομοθέτης ότι στο πλαίσιο της κομματικής δημοκρατίας η χρηματοδότηση συνιστά προϋπόθεση για την ορθή λειτουργία του αντιπροσωπευτικού συστήματος. Αυτό που μπορεί να ρυθμιστεί με νόμο είναι το ύψος της ενίσχυσης, η οποία καταλαμβάνει μέρος τόσο των λειτουργικών όσο και των εκλογικών δαπανών.

2.α. Σκοπός είναι η συγκρότηση σταθερής κυβέρνησης. Τίθεται ζήτημα παραβίασης του αντιπροσωπευτικού χαρακτήρα του πολιτεύματος (άρθρο 1 παρ. 1 και 3) και της αντιπροσωπευτικής σχέσης μεταξύ έθνους και βουλευτών (51 παρ. 2). Η σχετική κρίση ενέχει στοιχείο υποκειμενικότητας και κρίνεται στη βάση της αναλογικότητας (σήμερα η ενίσχυση είναι 50 έδρες).

2.β. Ειδικές: 32 παρ. 5, 34 παρ. 2, 48 παρ. 2, 84 παρ. 1. Διαφέρουν από τις έκτακτες, που δεν προσδιορίζονται συγκεκριμένα, αλλά τις συγκαλεί ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας όποτε το κρίνει εύλογο (40 παρ. 1).

3. Το ζήτημα που τίθεται είναι αν απαιτείται να συγκληθεί παρά ταύτα η Βουλή. Η άποψη ότι δεν απαιτείται συγκρότηση ερείδεται στην «οικονομία» των συνταγματικών θεσμών. Εντούτοις, κατά την ορθή ερμηνεία, που ακολουθήθηκε στην περίπτωση της Βουλής που προέκυψε από τις εκλογές του Μαΐου 2012, πρέπει να συγκροτηθεί η Βουλή και το Προεδρείο, διότι τόσο ο Πρόεδρος της Βουλής όσο και οι Αντιπρόεδροι έχουν αρμοδιότητες που υπερβαίνουν τον βίο της Βουλής από την οποία εκλέχθηκαν και κατά τούτο δεν μπορεί να παρακαμφθεί εντελώς μια βουλευτική περίοδος (αντιστοίχως 34 παρ. 1, 37 παρ. 4 του Συντάγματος και άρθρο 1 παρ. 3 Κανονισμού).

Μπορείτε να στείλετε τις ενδεικτικές απαντήσεις σας, κάνοντας μία συνεισφορά.