Ασφαλιστικό Δίκαιο

Ι. Το Ασφαλιστικό Δίκαιο ανήκει ιστορικά και δογματικά στο Εμπορικό Δίκαιο. Η χρηματοδότηση του θαλάσσιου εμπορίου σε συνδυασμό με τη μετατόπιση του κινδύνου της θαλάσσιας μεταφοράς από τον φορέα της ριψοκίνδυνης επιχείρησης, προς τρίτο πρόσωπο, ήταν ήδη γνωστή από την αρχαιότητα και παρακολούθησε την εξέλιξη και συνέβαλε στην ανάπτυξη του θαλάσσιου εμπορίου. Η ασφάλιση, όμως, με τη σημερινή μορφή της, δηλαδή, της έναντι ασφαλίστρου αναλήψεως της υποχρέωσης για την καταβολή ασφαλίσματος στην περίπτωση επελεύσεως του ασφαλιστικού κινδύνου, παρουσιάστηκε, ως θαλάσσια ασφάλιση ζημιών, ιδίως στις εμπορικές πόλεις της Βόρειας Ιταλίας από τον μεσαίωνα και μετά. Στη συνέχεια, αναπτύχθηκε η χερσαία ασφάλιση ζημιών και η ασφάλιση προσώπων.

Στην ύλη του «Ασφαλιστικού Δικαίου» περιλαμβάνεται:

(α) το δίκαιο της ασφαλιστικής σύμβασης στη χερσαία, μορφή ασφάλισης, (β) οι κανόνες δικαίου που ρυθμίζουν τα της λειτουργίας και εποπτείας των ασφαλιστικών επιχειρήσεων, καθώς και (γ) οι κανόνες που διέπουν τη δραστηριότητα των προσώπων που διαμεσολαβούν μεταξύ ασφαλιστή και ασφαλισμένου στην ιδιωτική ασφάλιση.

Στην ύλη του «Ασφαλιστικού Δικαίου» δεν περιλαμβάνεται το δίκαιο της Κοινωνικής Ασφάλισης. Ειδικότερα στην ύλη του μαθήματος περιλαμβάνονται τα εξής:

Η σύμβαση ασφάλισης. Ο ασφαλιστής. Ασφαλισμένος και λήπτης της ασφάλισης. Η έννοια του ασφαλιστικού κινδύνου Ασφαλιστικό συμφέρον. Ασφάλιση ζημιών. Ασφάλιση ενεργητικού και ασφάλιση παθητικού. Έναρξη και διάρκεια της ασφάλισης. Ανοικτή ασφάλιση. Ανακοινώσεις του λήπτη της ασφάλισης. «Εγγυήσεις» του λήπτη της ασφάλισης. Η ασφαλιστική περίπτωση. Υποχρεώσεις/Βάρη των μερών μετά την επέλευση της ασφαλιστικής περίπτωσης. Η ασφαλιστική ζημία. Ο υπολογισμός του ασφαλίσματος: αρχική ασφαλιστική αξία, υπερασφάλιση, υπασφάλιση και συμφωνημένη ασφαλιστική αξία. Ειδικότερες ασφαλίσεις. Ασφαλιστική υποκατάσταση. Πολλαπλή ασφάλιση. Υποχρεωτική ασφάλιση. Η νομική θέση και ο ρόλος των διαμεσολαβητών στην ασφάλιση.

Ασφάλιση προσώπων και ειδικότερα Ασφάλιση ζωής, Επενδυτικές ασφαλίσεις, Ασφάλιση ατυχημάτων, Ασφάλιση ασθενειών. Επιχείρηση ιδιωτικής ασφάλισης και κρατική εποπτεία (N. 4364/2016). Διαμεσολάβηση στην ιδιωτική ασφάλιση (N. 4583/2018). ΙΙ. Κύριες πηγές του «Ασφαλιστικού Δικαίου» που θα εξεταστούν σε βάθος στο μάθημα είναι οι εξής:

Η χερσαία ασφάλιση ρυθμίζεται από τις διατάξεις του Ν. 2496/1997 «Ασφαλιστική σύμβαση, τροποποιήσεις της νομοθεσίας για την ιδιωτική ασφάλιση και άλλες διατάξεις», ο οποίος ετέθη σε ισχύ τη 17-11-1997, όπως ισχύει.

(2) Γενικότερου ενδιαφέροντος είναι η ασφάλιση ευθύνης από αυτοκινητικά ατυχήματα, η οποία θεσπίσθηκε ως υποχρεωτική με το Ν. 489/1976 «Περί υποχρεωτικής ασφαλίσεως της εξ ατυχημάτων αυτοκινήτων αστικής ευθύνης», που τέθηκε σε ισχύ από 1.1.1978, κωδικοποιήθηκε με το Π.Δ. 237/1986 και έχει, κατά καιρούς, υποστεί πολλές τροποποιήσεις. (3) Τη λειτουργία και την κρατική εποπτεία επί των ασφαλιστικών επιχειρήσεων που λειτουργούν στην Ελλάδα, ρυθμίζει ο ν. 4364/2016, ο οποίος αποδίδει ομοιόμορφο ενωσιακό δίκαιο. (4) Η δράση των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών ρυθμίζεται από τον Ν. 4583/2018, ο οποίος αποδίδει ενωσιακό δίκαιο.

Τέλος, σημαντική πηγή του Ασφαλιστικού Δικαίου αποτελούν και οι όροι (γενικοί και ειδικοί) των ασφαλιστηρίων.

(1)