Σεμινάριο Δημοσίου Δικαίου

Στο πλαίσιο του μαθήματος αυτού παρέχονται πέντε (5) κατευθύνσεις (Δημόσιο Δίκαιο, Δίκαιο Κοινωνικής Πρόνοιας, Το Κοινωνικό Κράτος Δικαίου στη Νομολογία του ΣτΕ, Δημόσιο Τραπεζικό Δίκαιο, Αμερικανική Νομολογία και Θεωρία σε θέματα Δημοσίου και Αστικού Δικαίου). Στην κατεύθυνση του Δημοσίου Δικαίου:

Στο πέρας του εξαμήνου, οι φοιτητές/φοιτήτριες αναμένεται να έχουν εξοικειωθεί με τον τρόπο αντιμετώπισης και επίλυσης σύγχρονων και επίκαιρων ζητημάτων που ανάγονται στη σφαίρα του Δημοσίου Δικαίου.

Στην κατεύθυνση του Δικαίου Κοινωνικής Πρόνοιας:

Στο πέρας του εξαμήνου, οι φοιτητές/φοιτήτριες αναμένεται ότι θα έχουν εξοικειωθεί με επίκαιρα θέματα ευρωπαϊκού και εθνικού δικαίου της κοινωνικής ασφάλειας μέσα από τον σχολιασμό αποφάσεων του ΔΕΕ, του ΕΔΔΑ, του ΑΕΔ, του ΣτΕ, του ΕλΣυν και ανεξαρτήτων αρχών. Με βάση τον προγραμματισμό του επόμενου ακαδημαϊκού έτους, στο πέρας του μαθήματος αναμένεται ότι οι φοιτητές/φοιτήτριες θα έχουν κατανοήσει ζητήματα όπως :

1. Η δομή του ασφαλιστικού συστήματος ως επιλογή προτύπου κοινωνικής προστασίας.

2. Οι περικοπές των συντάξεων στη νομολογία των ημεδαπών Δικαστηρίων και του ΕΔΔΑ

3. Νοσηλεία σε άλλο κράτος – μέλος της ΕΕ.

4. Η μετατροπή των ταμείων επικουρικής ασφάλισης σε Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης.

5.

Ελεύθερη παροχή υπηρεσιών στην ΕΕ, κοινωνικής ασφάλισης.

δίκαιο του ανταγωνισμού και οργανισμοί

6. Ζητήματα προστασίας του υπόχρεου καταβολής ασφαλιστικών εισφορών.

7. Η εποπτεία στους φορείς πρόνοιας του ιδιωτικού τομέα. Στην κατεύθυνση: «Το Κοινωνικό Κράτος Δικαίου στη Νομολογία του ΣτΕ» (Εαρινό εξάμηνο Η΄) To Σεμινάριο Δημοσίου Δικαίου με τίτλο «Το κοινωνικό κράτος δικαίου στη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας» έχει τη μορφή εισηγήσεων και διαλέξεων και προσφέρεται στο πλαίσιο εφαρμογής του μνημονίου συνεργασίας μεταξύ της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και του Συμβουλίου της Επικρατείας. Αντικείμενο του σεμιναρίου είναι η εξέταση της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων, περιλαμβανομένων των κοινωνικών δικαιωμάτων, μέσα από τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας. Το επιστημονικό ενδιαφέρον επικεντρώνεται ιδίως στην ερμηνεία της προστατευτικής εμβέλειας των δικαιωμάτων από το Δικαστήριο, ενόψει της πολυεπίπεδης κατοχύρωσής τους σε συνταγματικό, ευρωενωσιακό και διεθνές επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό, η ανάλυση των προσεγγίσεων που ακολουθεί η νομολογία επιδιώκει να καταδείξει την πολυπλοκότητα των αξιολογήσεων και σταθμίσεων, στις οποίες καλείται να προβεί ο εφαρμοστής του δικαίου κατά την επίλυση διαφορών ιδιαίτερης δικαιοκρατικής βαρύτητας. Η σύνθετη φύση της όλης προβληματικής επιτείνεται σε συνθήκες που χαρακτηρίζονται από έκτακτες περιστάσεις, όπως διαμορφώθηκαν κατά τις αλλεπάλληλες κρίσεις διαφόρων μορφών της τελευταίας δεκαετίας. Πέραν της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων, το σεμινάριο αποσκοπεί και στην ανάδειξη τυπικών, οργανωτικών και διαδικαστικών εκφάνσεων της δικαιοκρατικής αρχής, καθώς οι νομολογιακές προσεγγίσεις έχουν συχνά προεκτάσεις στο επίπεδο του σεβασμού της αρχής της διάκρισης των εξουσιών ή της διαφύλαξης της ασφάλειας δικαίου. Η επιτυχής συμμετοχή στο σεμινάριο καθιστά δυνατή την εμβάθυνση σε επιλεγμένες θεματικές του δημοσίου δικαίου που παρουσιάζουν ιδιαίτερη συνταγματική βαρύτητα και επίκαιρο χαρακτήρα. Οι συμμετέχοντες αναπτύσσουν ικανότητες ανάλυσης, κατανόησης και κριτικής προσέγγισης των τιθέμενων νομικών ζητημάτων από πρακτική σκοπιά: Στη βάση των θεωρητικών γνώσεων που καλλιεργούνται στα υποχρεωτικά μαθήματα δημοσίου δικαίου, προσφέρεται η δυνατότητα επισταμένης μελέτης της πρακτικής ερμηνείας και εφαρμογής των αρχών και κανόνων υπερνομοθετικής περιωπής, μέσα από τις κρίσεις ανωτάτων δικαστών. Επίσης, οι συμμετέχοντες εξοικειώνονται με τον δικανικό συλλογισμό, τη δομή των δικαστικών αποφάσεων και τον δόκιμο τρόπο διατύπωσης νομικών κρίσεων και επιχειρημάτων. Η μορφή διδασκαλίας μέσω εισηγήσεων και διαλέξεων επιτρέπει την ανταλλαγή απόψεων και επιχειρημάτων, την ανάπτυξη ίδιας κριτικής προσέγγισης και την καλλιέργεια της επιστημονικής μεθόδου νομικής έρευνας.

Στην κατεύθυνση του «Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας της Ελλάδος» (Εαρινό εξάμηνο Η΄):

Σκοπός του παρόντος μαθήματος είναι η ενδελεχής μελέτη των ειδικών διοικητικών αρχών που καλούνται «κεντρικές τράπεζες», μέσα από το πρίσμα του κανονιστικού πλαισίου που διέπει τη λειτουργία τους. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται:

1. Οι καταστατικοί σκοποί των κεντρικών τραπεζών (διασφάλιση σταθερότητας τιμών vs. διασφάλιση οικονομικής ανάπτυξης και απασχόλησης),

2. Τα καθήκοντα που τους ανατίθενται (ενδεικτικά: χάραξη και εφαρμογή νομισματικής και συναλλαγματικής πολιτικής, επίβλεψη συστημάτων πληρωμών, μικρο-προληπτική εποπτεία τραπεζών και άλλων κατηγοριών χρηματοπιστωτικών φορέων, καθώς και μακρο-προληπτική επίβλεψη του χρηματοπιστωτικού συστήματος),

3. Τα εργαλεία μέσω των οποίων επιτελούνται τα εν λόγω καθήκοντα,

4. Πτυχές της διακυβέρνησης, ανεξαρτησίας και λογοδοσίας των κεντρικών τραπεζών, και

5. Ο δικαστικός έλεγχος των αποφάσεών τους. Σημείο αναφοράς είναι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και η Τράπεζα της Ελλάδος. Οι φοιτητές θα κληθούν να υποβάλουν εργασίες συγκριτικού δικαίου, μελετώντας στοιχεία ομοιότητας και διαφορών της ΕΚΤ με συγκρίσιμες κεντρικές τράπεζες σε άλλες δικαιοδοσίες. Στην κατεύθυνση του «Αμερικανική νομολογία και θεωρία σε θέματα Δημοσίου και Αστικού Δικαίου» (Εαρινό εξάμηνο Η΄):

Κατά το εαρινό εξάμηνο Η’ διδάσκεται ένα «Σεμινάριο Αστικού Δικαίου» και «Δημοσίου Δικαίου», ως σεμιναριακό μάθημα που προσφέρεται συγχρόνως και από τους δύο Τομείς (Δημοσίου & Α’ Ιδιωτικού Δικαίου). Τίτλος του Σεμιναρίου: «Αμερικανική νομολογία και θεωρία σε θέματα δημοσίου και αστικού δικαίου». Το Σεμινάριο έχει τη μορφή εισηγήσεων και διαλέξεων. Αντικείμενο του Σεμιναρίου είναι η εξέταση της αμερικανικής νομολογίας και θεωρίας σε θέματα δημοσίου και αστικού δικαίου, κυρίως μέσα από αποφάσεις-ορόσημο του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ (Supreme Court) σε συνδυασμό με ανάλυση των προσεγγίσεων των σύγχρονων αμερικανών και άγγλων θεωρητικών και φιλοσόφων του δικαίου. Σκοπός, μεταξύ άλλων, είναι η ανάδειξη των φιλοσοφικών θεμελίων του δημοσίου και του αστικού δικαίου, με αναγωγή σε απώτερες δικαιοηθικές αρχές, καθώς επίσης και η δικαιοσυγκριτική εξέταση θεμελιωδών εννοιών και αρχών που απασχολούν δημόσιο και αστικό δίκαιο, κυρίως μέσα από τις αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Στο πλαίσιο αυτό, η ανάλυση των προσεγγίσεων που ακολουθεί η αμερικανική νομολογία επί μιας σειράς κρίσιμων ζητημάτων επιδιώκει να καταδείξει την πολυπλοκότητα των αξιολογήσεων και σταθμίσεων, στις οποίες καλείται να προβεί ο εφαρμοστής του δικαίου κατά την επίλυση διαφορών ιδιαίτερης δικαιοκρατικής βαρύτητας. Πέραν της βασικής ανάλυσης, θα παρουσιαστούν και τα κύρια χαρακτηριστικά του αμερικανικού δικαιοδοτικού συστήματος και ιδίως οι δομικοί εκείνοι παράγοντες που δημιουργούν τις μεγαλύτερες εντάσεις (και σε κοινωνικο-πολιτικό επίπεδο) και συχνά οδηγούν στην αναζήτηση της τελικής κρίσης από το Ανώτατο Δικαστήριο. Η επιτυχής συμμετοχή στο σεμινάριο καθιστά δυνατή την εμβάθυνση σε επιλεγμένες θεματικές του δημοσίου και του αστικού δικαίου, που παρουσιάζουν ιδιαίτερη θεωρητική βαρύτητα και επίκαιρο χαρακτήρα. Οι συμμετέχοντες/-ουσες αναπτύσσουν ικανότητες ανάλυσης, κατανόησης και κριτικής προσέγγισης των τιθέμενων νομικών ζητημάτων από πρακτική σκοπιά. Στη βάση των θεωρητικών γνώσεων που καλλιεργούνται στα υποχρεωτικά μαθήματα δημοσίου και αστικού δικαίου, προσφέρεται η δυνατότητα επισταμένης μελέτης της πρακτικής ερμηνείας και εφαρμογής αρχών και κανόνων υπερνομοθετικής περιωπής, μέσα από τις κρίσεις ανωτάτων δικαστών. Επίσης, οι συμμετέχοντες/-ουσες εξοικειώνονται με τον δικανικό συλλογισμό, τη δομή των δικαστικών αποφάσεων και τον δόκιμο τρόπο διατύπωσης νομικών κρίσεων και επιχειρημάτων. Η μορφή διδασκαλίας μέσω εισηγήσεων και διαλέξεων επιτρέπει την ανταλλαγή απόψεων και επιχειρημάτων, την ανάπτυξη ίδιας κριτικής προσέγγισης και την καλλιέργεια της επιστημονικής μεθόδου νομικής έρευνας.