Κοινωνιολογία του Δικαίου

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, ο φοιτητής/η φοιτήτρια, αναμένεται ότι θα διαθέτει τα

εφόδια ώστε:

• να εντάσσει γενικότερα, το δίκαιο στην κοινωνία (law in society) και να εξειδικεύει τις σχέσεις του με άλλα πεδία κοινωνικών σχέσεων, δηλ. με τα πολιτικά, τα οικονομικά, τα κοινωνικά και τα πολιτισμικά περιεχόμενα του

• να αντιλαμβάνεται ειδικότερα, τις εκάστοτε κοινωνικές σχέσεις μέσα στις οποίες το δίκαιο συγκροτείται, αναπαράγεται ή/και μετασχηματίζεται σε συγκεκριμένα παραδείγματα ρύθμισης και πεδία συλλογικής δράσης

• να αποκτήσει και να διατηρήσει μια ολοκληρωμένη ενατένιση του αντικειμένου του που θα συμπληρώσει την τεχνοκρατική επάρκεια του καθώς θα μπορεί να συλλαμβάνει τις δικαιοπολιτικές διαστάσεις των νομικών πολιτικών και κανόνων που καλείται να χειρίζεται

• να προβληματιστεί ως νομικός της πράξης για το πώς μπορούν να ενεργοποιηθούν τα δικαιϊκά ιδεώδη του ανθρωπισμού και της κοινωνικής δικαιοσύνης για να αντιμετωπιστεί η ανισότητα και να αναδειχθεί η διαφορετικότητα Όλα τα παραπάνω επιτυγχάνονται διότι σκοπός του μαθήματος είναι να εξοικειώσει τους φοιτητές με τις βασικές έννοιες και ερευνητικές μεθόδους που προέρχονται από την κοινωνιολογία για να εξετάσει πώς το δίκαιο διαμορφώνεται μέσα από κοινωνικές σχέσεις και αντίστροφα. Πρώτα, θα παρουσιαστούν οι θεωρητικές οπτικές τόσο κλασικών κοινωνικών στοχαστών για το δίκαιο (Κ. Marx, Εm. Durkheim και M. Weber) που διείδαν τον καθοριστικό ρόλο του δικαίου για το νεωτερικό κοινωνικό μετασχηματισμό, όσο και σύγχρονων (J.Habermas, N. Luhmann και M. Foucault) που ανέδειξαν τα μείζονα ζητήματα και τις αντινομίες του νεωτερικού δικαίου. Δεύτερον, θα εξεταστεί η ειδικότερη ακαδημαϊκή συζήτηση μεταξύ νομικής θεωρίας και κοινωνιολογίας που ορίζει το πεδίο της κοινωνιολογίας του δικαίου και εστιάζεται διαχρονικά στους όρους και τα όρια της νομικής ρύθμισης, από τον 20ο αιώνα (L.Petražycki , Eug. Ehrlich, R. Pound) μέχρι σήμερα (R. Cotterrell, R. Banakar, B. de Sousa Santos). Τρίτον, θα παρουσιαστούν οι κομβικές θεωρητικές υποθέσεις της κοινωνιολογίας του δικαίου: α) η πολύπλοκη σχέση του δικαίου με την οικονομία, την πολιτική και τον πολιτισμό, β) ο νομικός πλουραλισμός και γ) οι διαρκείς τάσεις της δικαιϊκής μεταβολής. Τέταρτον θα γίνει εμβάθυνση σε σύγχρονα θεματικά πεδία, όπως: α) η νομική παγκοσμιοποίηση και η ευρωπαϊκή ενοποίηση του δικαίου, β) η κρίση της δημοκρατίας και τα αναδυόμενα μοντέλα διακυβέρνησης, γ), τα ανθρώπινα δικαιώματα και η ανισότητα λόγω τάξης, φυλής, φύλου και σεξουαλικότητας, δ) η γραφειοκρατικοποίηση της δικαιοσύνης και τα νομικά επαγγέλματα όπως αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου και τις διαχρονικές ιεραρχίες και διαχωρισμούς.