ΠΡΑΚΤΙΚΑ

1) Υπόθεση [ελληνικών] ομολόγων
Πραγματικά περιστατικά: Το κράτος Α εκδίδει ομόλογα για τα οποία παρέχουν εγγύηση το κράτος Β και η Τράπεζα του κράτους Γ, τα οποία εξαγοράζουν τα ασφαλιστικά ταμεία των κρατών Δ και Ε. Λόγω δεινής οικονομικής κατάστασης, το κράτος Α κηρύσσει στάση πληρωμών και προσφεύγει στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η τράπεζα του κράτους Γ χρεωκοπεί.
Ερώτηση: τα ασφαλιστικά ταμεία του κράτους Δ και Ε τί διαδικασίες μπορούν να κινήσουν;
Απάντηση: Το κράτος Α παραβιάζει διεθνή υποχρέωση την οποία υπέχει βάσει της σύμβασης των ομολόγων με τα ασφαλιστικά ταμεία ξένου κράτους. Η στάση πληρωμών  είναι πράξη της κεντρικής διοίκησης του κράτους Α επομένως είναι καταλογιστή στο κράτος αυτό. Επομένως, εφόσον πληρούνται οι προυποθέσεις, δημιουργείται διεθνής ευθύνη για το κράτος Α. Εγγυητές του ομολόγου ήταν η Τράπεζα και το κράτος Γ. Δεδομένου ότι η Τ έχει πτωχεύσει, τα ασφαλιστικά ταμεία δεν θα στραφούν κατά της Τ. Σημειωτέον ότι οι δανειστές δεν μπορούν να στραφούν στα δικαστήρια του κράτους τους (Δ και Ε) διότι η έκδοση ομολόγων δεν συνιστά πράξη διαχείρισης (ius gestionis), επομένως καλύπτεται από την αρχή της ετεροδικίας, σύμφωνα με την οποία τα δικαιοδοτικά όργανα ενός κράτους δεν μπορούν να εκδικάσουν διαφορά στην οποία διάδικος είναι ξένο Κράτος. Απομένουν δυο δυνατές επιλογές για την ικανοποίηση των δανειστών: τα κράτη Α και Β, μεταξύ των οποίων οι δανειστές μπορούν να επιλέξουν.
Στην περίπτωση που τα εσωτερικά ένδικα μέσα εξαντληθούν και δεν οδηγήσουν σε ικανοποίηση των δανειστών, μπορούν να ζητήσουν από τα οικεία τους κράτη Δ και Ε την ενεργοποίηση του θεσμού της διπλωματικής προστασίας. Τα Κράτη Δ και  Ε έχουν διακριτική ευχέρεια να επιλέξουν αν θα ενεργοποιήσουν την διπλ. προστασία. Εφόσον το επιλέξουν, δημιουργείται μια νέα σχέση μεταξύ των κρατών Α - Β και Δ - Ε αντίστοιχα (αναλόγως πως θα κινηθούν νομικά και διπλωματικά και καθ' ου θα στραφούν) στην οποία επιχειρούν να βρουν μια ειρηνική λύση στην διαφορά που έχει προκύψει, με τα μέσα ειρηνικού διακανονισμού που αναγράφονται στο Καταστατικό του ΔΔΧ (διαπραγματεύσεις, διακανονισμός, διαιτησία, Υπαγωγή στο ΔΔΧ, Διαμεσολάβηση, Φιλικές Υπηρεσίες κα). Προσοχή: η διπλωματική προστασία δημιουργεί σχέση μεταξύ κρατών και όχι μεταξύ ιδιωτών. Εφόσον επιδικαστεί αποζημίωση, η αποζημίωση αυτή θα δοθεί στα κράτη Δ και Ε όχι στα ασφαλιστικά τους ταμεία αυτόματα. Η δυνατότητα, οι όροι και οι προποθέσεις για την απόδοση της αποζημίωσης στα ασφαλιστικά ταμεία υπάγεται στο εσωτερικό δίκαιο κάθε κράτους ξεχωριστά και δεν αφορά το δημόσιο διεθνές δίκαιο. 

2) Συμβούλιο ασφαλείας και διεθνής ευθύνη 
Πραγματικά περιστατικά: Εξαιτίας της παραβίασης της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας από το Ιράν, το Συμβούλιο Ασφαλείας αποφασίζει την λήψη αναγκαστικών μέτρων κατά του κράτους αυτού ως μέτρο πίεσης για την συμμόρφωσή του στις διεθνείς του υποχρεώσεις. Στα πλαίσια του ψηφίσατος του Σ.Α., στο ελληνικό κράτος εκδίδεται προεδρικό διάταγμα με το οποίο προβλέπεται ο αποκλεισμός μεταφοράς κεφαλαίων των οικονομικών πόρων φυσικών προσώπων, νομικών προσώπων δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου του κράτους Α. Το Π.Δ. εντέλλει όλες τις εθνικές τράπεζες να παγώσουν τα κεφάλαια αυτά. Υπό τις παρούσες συνθήκες, οι αρμόδιες αρχές δεσμεύουν τα κεφάλαια μιας ιρανικής εταιρείας.
Ερώτηση: α) Ποιά ένδικα βοηθήματα έχει η εταιρεία; β) υπό ποιές προυποθέσεις γεννάται η διεθνής ευθύνη του ελληνικού κράτους, ιδίως στην περίπτωση που μια μικρή ελληνική τράπεζα με πολύ καλό Ιρανό πελάτη καθυστερεί για λίγες ημέρες το πάγωμα των λογαριασμών μέχρις ότου ο πελάτης να προλάβει να μεταφέρει τα κεφάλαια αυτά σε ξένη τράπεζα;  γ) τα ελληνικά δικαστήρια μπορούν να προβούν σε έλεγχο νομιμότητας επί των πράξεων της Κυβέρνησης
Απάντηση:
α) Η εταιρεία πρέπει πρώτα να στραφεί κατά των δικαστηρίων του ελληνικού κράτους. Εφόσον τα ένδικα μέσα δεν τελεσφορήσουν, τίθεται το ερώτημα αν μπορεί να ζητήσει την διπλωματική προστασία από το Ιρανικό κράτος προς την Ελλάδα (με βάση τα παραπάνω). Σύμφωνα με μια άποψη, αυτό είναι δυνατόν. Σύμφωνα όμως με άλλη άποψη, εδώ θα έπρεπε να προβληθεί ένσταση με βάση την θεωρία των "καθαρών χεριών": εαν η ιρανική εταιρεία δεν ενήργησε με διαφάνεια και εντός της νομιμότητας, δεν χωρεί διπλωματική προστασία (θεωρία αγγλοσαξωνικής προέλευσης χωρίς μεγάλη απήχηση)
β) Η ευθύνη της Ελλάδας προκύπτει σε 2 περιπτώσεις:
i) Ευθύνη από μη εκτέλεση του Ψηφίσματος του Σ.Α.
Σύμφωνα με τον Καταστατικό Χάρτη ΟΗΕ άρθρα 39 - 41 : " Το Συμβούλιο Ασφαλείας θα αποφαίνεται αν υπάρχει απειλή για την ειρήνη, διατάραξη της ειρήνης ή επιθετική ενέργεια και θα κάνει συστάσεις ή θα αποφασίζει ποια μέτρα θα λαμβάνονται [...] για να διατηρηθεί ή να αποκατασταθεί η διεθνής ειρήνη και ασφάλεια. [...] Το Συμβούλιο Ασφαλείας μπορεί να αποφασίζει ποια μέτρα που δε συνεπάγονται τη χρησιμοποίηση ένοπλης δύναμης - θα λαμβάνονται για να εξασφαλίζουν την εκτέλεση των αποφάσεών του, και μπορεί να καλεί τα Μέλη των Ηνωμένων Εθνών να εφαρμόζουν αυτά τα μέτρα. Αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν πλήρη ή μερική διακοπή των οικονομικών σχέσεων, των σιδηροδρομικών, θαλάσσιων, εναέριων, συγκοινωνιών, των ταχυδρομικών, τηλεγραφικών, ραδιοφωνικών και άλλων μέσων επικοινωνίας, καθώς και τη διακοπή διπλωματικών σχέσεων. "
Η απόφαση του Σ.Α. για οικονομικό αποκλεισμό είναι δεσμευτική για τα κράτη - αποδέκτες τς απόφασης βάσει του άρθρου 25: '' Τα Μέλη των Ηνωμένων Εθνών συμφωνούν να αποδέχονται και να εκτελούν τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας, σύμφωνα με αυτόν το Χάρτη.''
Εαν η Ελλάδα δεν είχε εκδώσει δεν είχε εκδώσει Π.Δ. που να υλοποιεί το ψήφισμα αυτό, θα είχε διεθνή ευθύνη από παράβαση των άρθρων 39 - 41 και 25 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ ( η πράξη είναι καταλογιστή ευθέως στην κεντρική διοίκηση του κράτους).
ii) Ευθύνη από παράλειψη de facto οργάνου:
Με το Π.Δ. της Ελληνικής δημοκρατίας, όλες οι ελληνικές τράπεζες εντέλλονται να δεσμεύσουν τα κεφάλαια των φυσικών και νομικών προσώπων ιρανικής ιθαγενείας ή συμφερόντων προς υλοποίηση του ψηφίσματος του ΟΗΕ. Υπό τις περιστάσεις αυτές, οι ελληνικές τράπεζες, μολονότι αποτελούν κανονικά νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαιου που δεν εντάσσονται στον κρατικό μηχανισμό και άρα οι πράξεις και παραλείψεις τους δεν είναι καταλογιστές στο κράτος αυτό, εδώ ενεργούν υπό την άμεση κατεύθυνση και τον έλεγχο της ελληνικής κυβέρνησης. Με βάση τα άρθρα περί ευθύνης κρατών 2001 της Επιτροπής Διεθνούς δικαίου, άρθρο 8, οι ελληνικές τράπεζες καθίστανται de facto όργανα του Κράτους και οι πράξεις και παραλείψεις τους καταλογίζονται στο κράτος αυτό.
Η εν λόγω ελληνική τράπεζα αγνόησε το Π.Δ. και επέτρεψε την κίνηση των κεφαλαίων. Η παράλειψή της καταλογίζεται στο ελληνικό κράτος και γεννά διεθνή ευθύνη.
γ) Τα ελληνικά δικαστήρια δεν μπορούν να προβούν σε έλεγχο νομιμότητας της πράξης της Κυβέρνησης κατά πάγια νομολογία του Σ.τ.Ε. Αν η εταιρεία στραφεί κατά του ΠΔ που εφαρμόζει το Ψήφισμα του Σ.Α. ενώπιον του Σ.τ.Ε., η προσφυγή θ' απορριφθεί ως απαράδεκτη.

3) Υπόθεση COSCO και ρήτρα μάλλον ευνοουμένου κράτους
Πραγματικά περιστατικά: Μεταξύ του κράτους Ε (Ελλάδα) και της πολυεθνικής εταιρείας C (COSCO) με έδρα το κράτος Κ (Κίνα), μη μέλος της Ε.Ε. συνάπτεται σύμβαση παραχώρησης δημόσιας υπηρεσίας για την εκμετάλλευση του λιμένος Πειραιά. Η σύμβαση προβλέπει δυο ρήτρες: 1) ρήτρα μάλλον ευνοουμένου κράτους και 2) ρήτρα διαιτησίας. Η ρήτρα 1 παραβιάζεται από την Ε δεδομένου ότι συνάπτει νέα σύμβαση με πολυεθνική εταιρεία για τον λιμένα Θεσσαλονίκης με ευνοικότερους όρους. 
Ερώτηση: ποιές είναι οι αξιώσεις και οι έννομες συνέπειες που γεννώνται και ποιό δίκαιο είναι εφαρμοστέο ;
Απάντηση: με βάση την ρήτρα μάλλον ευνοουμένου κράτους, ένα κράτος δεσμεύεται να μην συνάψει νέα σύμβαση ομοιειδή (για εκχώρηση δημ. εξουσίας) με άλλο αντισυμβαλλόμενο και ευνοικότερους όρους. Εαν το πράξει, υπέχει ευθύνη. Η C μπορεί να αξιώσει είτε την αναπροσαρμογή της σύμβασής τους με ίσους όρους, είτε την αποζημίωση από την παράβαση της ρήτρας κατά τις διατάξεις του αστικού δικαίου. Εαν ενεργοποιηθεί η ρήτρα διαιτησίας, αρμόδιο είναι το διαιτητικό δικαστήριο. Ειδάλλως αρμόδια είναι τα εσωτερικά δικαστήρια του κράτους Ε. Εφαρμοστέο δίκαιο είναι καταρχήν οι γενικώς παραδεδεγμένοι κανόνες διεθνούς δικαίου (συνθήκες και έθιμα) καθώς και το περιεχόμενο της σύμβασης C-E. Επικουρικά, μπορεί ο δικαστής να στηριχθεί στο εσωτερικό δίκαιο της Ε.

4)  Έρευνα του Συμβουλίου Ασφαλείας
Σε παραμεθόριο επεισόδιο μεταξύ των κρατών Α και Β, στρατιωτικό άγημα του Α διεισδύει στο Β προξενώντας καταστροφές και θύματα γυναίκες και παιδιά. Το Σ.Α. επεμβαίνει προς αποκατάσταση της ειρήνης (άρθρο 39) και διεξάγει έρευνα βάσει της οποίας διαπιστώνεται ότι η ευθύνη επιρρίπτεται στο κράτος Α. Το κράτος Α αμφισβητεί το πόρισμα αυτό. Ερωτάται:
α) Ποιά η φύση και η νομική βάση της έρευνας; Είναι νομικά δεσμευτική;
Η νομική βάση: Καταστ. Χ. ΟΗΕ άρθρο 34: Το Συμβούλιο Ασφαλείας μπορεί να ερευνά κάθε διένεξη ή κάθε κατάσταση που θα ήταν δυνατό να οδηγήσει σε διεθνείς προστριβές ή να δημιουργήσει διένεξη, με σκοπό να διαπιστώνει αν η παράταση αυτής της διένεξης ή αυτής της κατάστασης είναι πιθανό να θέσει σε κίνδυνο τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας.
Η έρευνα είναι ένα από τα μέσα ειρηνικής επίλυσης της διαφοράς, βάσει του οποίου το ΣΑ ερευνά μια κρίσιμη κατάσταση. Ωστόσο, η έρευνα δεν παρέχει στο ΣΑ απεριόριστες εξουσίες. Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 7: "Καμιά διάταξη αυτού του Χάρτη δε θα δίνει στα Ηνωμένα Έθνη το δικαίωμα να επεμβαίνουν σε ζητήματα που ανήκουν ουσιαστικά στην εσωτερική δικαιοδοσία οποιουδήποτε κράτους και δε θα αναγκάζει τα Μέλη να υποβάλλουν τέτοια θέματα για ρύθμιση σύμφωνα με τους όρους αυτού του Χάρτη. [...] ''
Κατά συνέπεια, το πόρισμα της έρευνας δεν είναι δεσμευτικό, αλλά θα ληφθεί υπόψη κατά την δικαστική εκτίμηση της υποθέσεως. Το κράτος Α μπορεί ελεύθερα να το αμφισβητήσει (αρχή της ισότητας και της κρατικής κυριαρχίας) και να διεξαγάγει δική του έρευνα. Οι έρευνες όλων των διεθνών οργανισμών δεν είναι δεσμευτικές.
β) Ποιές διαδικασίες επανόρθωσης διαθέτει το Κράτος Β;
Το Κράτος Β διαθέτει όλα τα μέσα ειρηνικής επίλυσης της διαφοράς που του παρέχει το άρθρο 33. Συνηθέστερη μέθοδος είναι η υπαγωγή της υποθέσεως στο ΔΔΧ με αίτημα την καταδίκη του κράτους Α για παράβαση της εθνικής του κυριαρχίας.
γ) Ποιές διαθέτουν τα θύματα ή οι κληρονόμοι τους; 
Τα θύματα (εαν δεν προβλέπεται διαφορετικά σε ειδική διμερή ή πολυμερή συνθήκη), θα πρέπει καταρχάς να στραφούν κατά του κράτους Α στα εσωτερικά του δικαστήρια διότι καταρχήν το κράτος Α καλύπτεται από ετεροδικία*. Εαν τα εσωτερικά ένδικα μέσα δεν τελεσφορήσουν: διπλ. προστασία (βλ. παραπάνω). 
*Στην περίπτωση της γενοκτονίας και των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, υπάρχει μια σύγχρονη νομολογιακή τάση (Υπόθεση Γερμανικών αποζημιώσεων, ΠολΠρωτΛειβαδιάς, ΑΠ, Ιταλικό Ακυρωτικό, Καναδάς, ΕΔΔΑ) η οποία δέχεται ότι η ετεροδικία αίρεται στις περιπτώσεις αυτές. Η τέλεση αυτών των εγκλημάτων, παραβιάζει διεθνές ius cogens ιεραρχικά ανώτερο από κάθε άλλον κανόνα διεθνούς δικαίου. Επομένως, με βάση την λειτουργική θεωρία, ο κανόνας της ετεροδικίας ως ιεραρχικά κατώτερος θα πρέπει να καμφθεί και τα εθνικά κράτη του Β να δικάσουν τα δικαστικά όργανα.

5)  Ιράκ - Κουβέιτ - Πόλεμος του Κόλπου
Το Κράτος Α (Κουβέιτ) που έχει οξύτατες διαφορές με το κράτος Β, εισβάλλει στο έδαφός του σε σημείο εξόρυξης πετρελαίου. Οι αρχές του Α συμφωνούν με Α.Ε. που έχει την έδρα της στο κράτος Γ να μεταφέρει το πετρέλαιο στο έδαφος του Γ όπου και θα γίνεται η διύλισή του. Το κράτος Β, μέσω των προξενικών αρχών που διατηρεί στο κράτος Γ, ασκεί ασφαλιστικά μέτρα μόλις το πρώτο φορτίο φτάνει στο λιμάνι του Γ και ζητά την κατάσχεση του φορτίου, διότι είναι αποτέλεσμα παραβίασης κρατικής κυριαρχίας και λεηλασίας, επομένως δεν είναι δυνατόν να είναι αντικείμενο εμπορίας. Τα κράτη Α και Γ υποβάλλουν την διαφορά στο ΔΔΧ και παρεμβαίνει το κράτος Β για την οριστική διευθέτηση της διαφοράς. Ερωτάται: 
α) ευθύνεται το κράτος Γ; Ναι, γιατί έχει ευθύνη εποπτείας.
β) επιτρέπεται η παρέμβαση;
Και στο ΔΔΧ επιτρέπεται η παρέμβαση του κράτους που έχει έννομο συμφέρον να επωφεληθεί (εδώ: το πετρέλαιο ανήκε στην Β). Η δεσμευτικότητα της απόφασης καλύπτει τόσο τους Α και Γ όσο και το παρεμβαίνον κράτος Β.

6) Βομβαρδισμοί ΝΑΤΟ στην Γιουγκοσλαβία
1999: Κατά την διάρκεια της κρίσης στο Κοσσυφοπέδιο, αεροπορικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ εισβάλλουν στην Γιουγκοσλαβία, η οποία βρισκόταν υπό καθεστώς οικονομικού αποκλεισμού, βομβαρδίζουν το κτήριο ραδιοτηλεόρασης και πεθαίνουν 16 υπάλληλοι. Σημειωτέον ότι το ΝΑΤΟ δεν ενήργησε κατόπιν εξουσιοδότησης του ΣΑ του ΟΗΕ. Επιπλέον, η Γιουγκλοσλαβία είχε στο παρελθόν υπογράψει διεθνή δήλωση δικαιοδοσίας για το ΔΔΧ με ρητή επιφύλαξη για ζητήματα ποτ αφορούν την ασφάλεια και την άμυνα. Ερωτάται: 
α) Τι παραβίαση υπάρχει και ποιός υπέχει διεθνή ευθύνη;
Προφανώς, παραβίαση είναι η προσβολή της εθνικής κυριαρχίας της Γιουγκοσλαβίας, η καταστροφή κτηρίων και ο θάνατος αμάχων. Ο ΝΑΤΟ δεν είναι όμως διεθνής οργανισμός (όπως λ.χ. ο ΟΗΕ) αλλά στρατιωτική και πολεμική συμμαχία δυνάμεων. Αυτό σημαίνει ότι καταρχήν δεν έχει αυτοτελή νομική προσωπικότητα διεθνώς κατά τρόπο που την ευθύνη επωμίζονται τα κράτη ατομικά (εν προκειμένω, εκείνα των οποίων τα αεροσκάφη διενήργησαν τους βομβαρδισμούς).
β) Το ΔΔΧ πρέπει να εκδικάσει την υπόθεση;
Υπενθυμίζεται πως το ΔΔΧ δεν έχει επουδενί αποκλειστική αρμοδιότητα. Για να έχει αρμοδιότητα, πρέπει να υπάρξει συναίνεση και των δυο μερών να εκδικάσει την διαφορά. Η συναίνεση γίνεται είτε γενικά (με δήλωση) είτε ειδικά, με συνυποσχετικό (ad hoc) ή ρήτρα δικαιοδοσίας στις ακροτελεύτιες διατάξεις διεθνούς συνθήκης (ante hoc). Δεδομένου ότι η Γιουγκοσλαβία έχει ρητά παραχωρήσει γενική αρμοδιότητα στο ΔΔΧ  υπό την επιφύλαξη στα θέματα ασφάλειας και άμυνας και εφόσον η άδικη επίθεση βομβαρδισμού εμπίπτει στην 2η περίπτωση, το ΔΔΧ  δεν είναι αρμόδιο και πρέπει να αρνηθεί να εκδικάσει. Σημειωτέον ότι τις επιφυλάξεις δεν τις επικαλείται μόνο το κράτος που τις εξέφρασε αλλά και οι αντίδικοί του. Η Γιουγκοσλαβία πρέπει να καταφύγει σε άλλα μέσα διακανονισμού της διαφοράς.
γ)  Τα θύματα (ή κληρονόμοι τους) που θα ασκήσουν τις αξιώσεις τους;
Κανονικά, ο βομβαρδισμός ως πράξη κυριαρχίας (ius imperii) καλύπτεται από απόλυτη ετεροδικία. Επομένως, τα Γιουγκοσλαβικά δικαστήρια αποκλείονται εκ των πραγμάτων. Κάθε θύμα, οφείλει να ασκήσει αξίωση αποζημίωσης από κάθε κράτος που διενήργησε τον βομβαρδισμό ξεχωριστά (κατά το μέτρο που του αναλογεί η ευθύνη) για να ικανοποιηθεί με βάση τα εσωτερικά ένδικα βοηθήματα. Εφόσον αυτά δεν τελεσφορήσουν, ενδέχεται ενεργοποίηση διπλ. προστασίας.

7) Συμφωνία της Ελλάδας - Τουρκίας - Ρήτρα μάλλον ευνοουμένου κράτους
Μετά συμφωνία ειρήνης της Άγκυρας, η Ελλάδα και η Τουρκία υπέγραψαν μια σειρά διεθνών συνθηκών νομοθετικού περιεχομένου. Μεταξύ αυτών, υπήρξε και η Σύμβαση Εμπορίου και Ναυτιλίας του 1930 η οποία παρείχε το δικαίωμα στους υπήκοους του ενός κράτους να πλέουν ελεύθερα στα εσωτερικά ύδατα και στους λιμένες του άλλου κράτους υπό τον όρο της αμοιβαιότητας και με επιπρόσθετη ποινική ρήτρα. Παράλληλα, συνάπτεται συμφωνία για τελωνειακούς δασμούς και τέλη ελλιμενισμού των πλοίων με ρήτρα μάλλον ευνοουμένου κράτους. Η Τουρκία, εμποδίζει την είσοδο ελληνικών πλοίων στο λιμάνι της και συμφωνεί χαμηλότερα τέλη ελλιμενισμού για τα πακιστανικά πλοία. Ερωτάται: τι ευθύνες έχει η Τουρκία και ποιές οι νομικές συνέπειες;
Απάντηση: Η Τουρκία παραβιάζει τις διεθνώς ανειλημμένες υποχρεώσεις της βάσει των διεθνών συνθηκών που έχει υπογράψει. Με την απαγόρευση εισόδου, παραβιάζει την σύμβαση εμπορίας και ναυτιλίας και την αρχή της αμοιβαιότητας. Η ελληνική κυβέρνηση μπορεί: α) να ζητήσει αποζημίωση β) να ζητήσει να καταπέσει η ποινική ρήτρα και γ) να μην εφαρμόζει την σύμβαση (να μην επιτρέπει τουρκικά πλοία σε ελληνικά λιμάνια) για όσο χρόνο διαρκεί η παράβαση και δεν τηρείται ο όρος της αμοιβαιότητας. Οι πράξεις της τουρκίας δεν δικάζονται στα ελληνικά δικαστήρια (απόλυτη ετεροδικία) παρά μόνο με συνυποσχετικό για παραπομπή στο ΔΔΧ ή με άλλα ειρηνικά μέσα διακανονισμού.
Με την παραβίαση της ρήτρας μάλλον ευνοουμένου κράτους, γεννάται δικαίωμα α) αποζημίωσης, β) μη εφαρμογής της σύμβασης λόγω μη τήρησης όρου αμοιβαιότητας και γ) αναπροσαρμογής των όρων της σύμβασης. Οι ελληνικές ναυτοπλοικές εταιρείες μπορούν να ενεργοποήσουν τον θεσμό διπλ. προστασίας εαν τα εσωτερικά ένδικα μέσα δεν τελεσφορήσουν (βλ. παραπάνω).

8) Σύμβαση Ελλάδας - Αλβανίας για θαλάσσια σύνορα - ευθύνη
Το 2010 συνάπτεται σύμβαση Ελλάδας - Αλβανίας για την προστασία των θαλάσσιων συνόρων. Το αλβανικό συνταγματικό δικαστήριο κρίνει ότι η σύμβαση αντίκειται στο Σύνταγμα της  Αλβανίας και δεν καθίσταται εσωτερικό δίκαιο, χωρίς όμως η σύμβαση να έχει ακόμα επικυρωθεί. Ερωτάται: Η Αλβανία υπέχει ευθύνη;
Πρέπει να διακρίνουμε ανάμεσα στα εσωτερικά ζητήματα του κράτους και τις διεθνείς δεσμεύσεις που αυτό αναλαμβάνει προς τα έξω. Το κράτος δεν μπορεί να επικαλείται διατάξεις του εσωτερικού του δικαίου για να αποφύγει την εκπλήρωση των διεθνών του δεσμεύσεων. Κατά το χρονικό διάστημα από την υπογραφή της σύμβασης μέχρι την κύρωση της συνθήκης, μπορεί το κράτος να μην δεσμεύεται για τις υποχρεώσεις που περιέχει αυτή καθεαυτή η συνθήκη (για τα θαλάσσια σύνορα) . Όμως, τόσο η υπογραφή όσο και οι μονομερείς δηλώσεις δεσμεύουν το κράτος κατά την αρχή της καλής πίστης.Το κράτος μπορεί να υπέχει ευθύνη για παράλειψη δικής του οφειλόμενης ενέργειας.

9) Συμβάσεις εγκατάστασης, εμπορίου και ναυτιλίας - συμβάσεις αυτοδύναμης εφαρμογής
Μεταξύ των κρατών Α και Β, συνάπτεται η παραπάνω σύμβαση, που επιτρέπουν στους υπήκοους του κάθε κράτους να εγκαθίστανται ελεύθερα στο έδαφος του άλλου και να ασκεί εμπορική δραστηριότητα. Ο Γ, υπήκοος του κράτους Β μεταβαίνει στο Α με σκοπό να ασκήσει ένα από τα προστατευόμενα επαγγέλματα, ωστόσο το Α αρνείται να παράσχει άδεια (ατομική διοικητική πράξη) στον Γ. Ερωτάται:
α) Χαρακτηρίστε την σύμβαση και τις έννομες συνέπειές της
Η σύμβαση εγκατάστασης, εμπορίου και ναυτιλίας είναι μια διμερής σύμβαση διεθνούς δικαίου που συνάπτεται μεταξύ των Α και Β. Με κριτήριο το περιεχόμενό της, χαρακτηρίζεται ως σύμβαση νομοθετικού περιεχομένου, γιατί επηρεάζει ή είναι επιδεκτική να επηρεάσει τις αρμοδιότητες και την λειτουργία των οργάνων ή των υπηρεσιών του κράτους που συμβάλλεται (π.χ. ρυθμίσεις αρμοδιότητας εθνικών δικαστηρίων, δέσμευση διοικητικής αρχής να επιτρέπει την εγκατάσταση και την ναυτιλία ή το εμποόριο) και ομοίως επιδρά ή είναι επιδεκτική να επιδράσει επί των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των φυσικών ή νομικών προσώπων του εσωτερικού δικαίου.
Περαιτέρω, χαρακτηρίζεται ως σύμβαση αυτοδύναμης εφαρμογής, γιατί παράγει άμεσα τα έννομα αποτελέσματά της, χωρίς να χρειάζεται παρεμβληθεί κανένα άλλο μέτρο ή χρειάζεται κάποια παρένθετη ρύθμιση. Κι αυτό διότι πληρούνται τα παρακάτω κριτήρια:
i) η βούληση των συμβαλλόμενων μερών ν' απονείμουν δικαιώματα ή να επιβάλλουν υποχρεώσεις σε ιδιώτες (υποκειμενική προυπόθεση)
Η θέση σύμφωνα με την οποία οι διεθνείς συνθήκες ή τουλάχιστον ορισμένες διατάξεις τους μπορούν να παραχωρούν υποκειμενικά δικαιώματα ή να επιβάλλουν υποχρεώσεις όχι μόνο στα συμβαλλόμενα κράτη (κλασσικά υποκείμενα διεθνούς δικαίου) αλλά και σε ιδιώτες εφόσον αυτό συνάγεται από την βούληση των συμβαλλόμενων μερών, εκφράστηκε για πρώτη φορά με την Γνωμοδότηση του ΔΔΔΔ στην απόφαση Ντάντσιχ. Εδώ, η διμερής σύμβαση επιθυμεί να παράσχει υποκειμενικό δικαίωμα ελεύθρης εγκατάστασης, ναυτιλίας και εμπορίου σε όλους τους υπηκόους του άλλου κράτους
ii) η διάταξη πρέπει να είναι σαφής και όχι αόριστη (αντικειμενική προυπόθεση)
Εαν οι συμβάσεις είναι αόριστες και ασαφείς, με την έννοια ότι ορίζουν μεν κοινούς στόχους και θέτουν κάποια πλαίσια συνεργασίας (πχ συνεργασία για την ειρήνη, την ασφάλεια, την οικονομική ανάπτυξη) αλλά δεν εξειδικεύουν δικαιώματα που μπορούν να ασκηθούν δικαστικώς, δεν πρόκειται για συμβάσεις αυτοδύναμης εφαρμογής αλλά για συμβάσεις - πλαίσια συνεργασίας μεταξύ των κρατών. Εδώ, θεωρούμενο δεδομένο το σαφές της σύμβασης
iii) η διάταξη πρέπει να είναι πλήρης, να έχει ρυθμιστική πληρότητα (αντικειμενική προυπ.)
Οι διατάξεις νομοθετικού χαρακτήρα πρέπει να είναι πλήρεις, με την έννοια ότι μπορούν να εφαρμοστούν από τα εσωτερικά όργανα του κράτους και να παραγάγουν άμεσα τα έννομα αποτελέσματά τους στην εσωτερική έννομη τάξη χωρίς να χρειάζεται να παρεμβληθούν άλλες νομοθετικές ή διοικητικές πράξεις (self executing). Θα πρέπει η διεθνής συνθήκη να μην αποτελεί μια απλή δέσμευση σε διακρατικό επίπεδο για την άσκηση νομοθετικών αρμοδιοτήτων προς μια ορισμένη κατεύθυνση αλλά θα πρέπει οι διατάξεις της να αποτελούν ένα σύνολο πλήρων και αυτοτελών κανόνων που παράγουν άμεσα έννομα αποτελέσματα στην εσωτερική έννομη τάξη. Εδώ το κράτος Α οφείλει απλώς να επιτρέπει ελεύθερη εγκατάσταση και ναυσιπλοία χωρίς να χρειάζεται η λήψη περαιτέρω μέτρων.
β) Τί ευθύνη υπέχει το κράτος Α
Η διοικητική αρχή του κράτους Α δεν παρέχει την σχετική άδεια. Επομένως πρόκειται για όργανο οι πράξεις και οι παραλείψεις του οποίου είναι καταλογιστές στο κράτος Α, ενώ παραβιάζεται διεθνής υποχρέωση βάσει διμερούς διεθνούς συνθήκης. Το κράτος Α έχει διεθνή ευθύνη που γεννά αντίστοιχες αξιώσεις.
γ) Ποιες αξιώσεις έχει το κράτος Β και ποιες ο Γ;
Με βάση τα παραπάνω, πρόκειται για σύμβαση νομοθετικού περιεχομένου αυτοδύναμης εφαρμογής, που παράγει άμεσα τα έννομα αποτελέσματά της στην εσωτερική έννομη τάξη του κράτους Α χωρίς άλλα μέτρα παρένθετα. Τα δικαιώματα των ιδιωτών είναι επιδεκτικά δικαστικής εφαρμογής στα οικεία δικαστήρια του Α. Ο υπήκοος Γ μπορεί να επιδιώξει την ικανοποίηση του δικαιώματος που αντλεί από την συνθήκη ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου του Α. Θα έχουμε διοικητική προσφυγή για παράλειψη οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας. Εαν δεν τελεσφορήσει η προσπάθεια, μπορεί να ενεργοποιήσει την διπλωματική προστασία (βλ. παραπάνω). Το Κράτος Β έχει όλα τα μέσα ειρηνικού διακανονισμού για την επίλυση διαφοράς βάσει του άρθρου 33 του Καταστατικού χάρτη του ΟΗΕ.

10) Ζητήματα εθνικής κυριαρχίας - αβλαβής διέλευση - ασυλία πολεμικών πλοίων
Πολεμικό υποβρύχιο του κράτους Α, διέρχεται χωρίς να έχει λάβει σχετική άδεια, καθέτως στην αιγιαλίτιδα ζώνη και στα χωρικά ύδατα του κράτους Β και μάλιστα υποβρυχίως. Πλησίον στρατιωτικής βάσης του κράτους Β, πέφτει σε νάρκες θαλάσσης και υφίσταται σοβαρές βλάβες. Οι στρατιώτες του κράτους Β αποβιβάζονται στο υποβρύχιο, διεξάγουν ενδελεχή έρευνα στο υλικό του και συλλαμβάνουν το πλήρωμα. 
Ερωτάται: Ποια ευθύνη υπέχουν τα κράτη Α και Β
Ευθύνη του Α
Τα πλοία ενός κράτους μπορούν να κινούνται ελεύθερα στην αιγιαλίτιδα ζώνη και στα χωρικά ύδατα άλλου κράτους, υπό την προυπόθεση ότι τελούν υπό καθεστώς αβλαβούς διέλευσης. Εν προκειμένω, δεν έχουμε αβλαβή διέλευση για τους παρακάτω λόγους:
α) δεν έχουμε ναυσιπλοία, γιατί κινείται υποβρυχίως β) δεν ακολουθείται η πιο σύντομη πορεία αλλά το υποβρύχιο σταθμεύει και κάνει άσκοπες μετακινήσεις γ) βλάπτει την ασφάλεια και την ειρήνη του κράτους, γιατί προσεγγίζει σε πολεμική βάση και πραγματοποιεί παρατηρήσεις και έρευνες χωρίς να έχει λάβει σχετική άδεια (παραβιάζεται εσωτερικό δίκαιο και κανονισμοί).
Είναι εριζόμενο αν η αβλαβή διέλευση προβλέπεται και για τα πολεμικά πλοία, δεδομένου ότι δεν ορίζεται κάτι σχετικά στην Συνθήκη για το Δίκαιο της Θάλασσας 1982. Κατά μια άποψη, είναι ελεύθερο. Κατά μια άλλη άποψη, είναι μεν επιτρεπτό, αλλά τελεί υπό τον όρο της αμοιβαιότητας και χρειάζεται γνωστοποίηση και σχετική άδεια. 
Επομένως, το κράτος Α υπέχει ευθύνη γιατί παραβιάζει την υποχρέωσή του να παραλείπει κάθε επέμβαση στα χωρικά ύδατα του Β χωρίς να έχει λάβει σχετική άδεια
Ευθύνη του Β
Τα πλοία (πολεμικά και μη) χαίρουν πλήρους ασυλίας όταν πλέουν σε ανοικτή θάλασσα. Όταν είναι όμως σε χωρικά ύδατα; Πρέπει να διακρίνουμε ανάμεσα σε εμπορικά και πολεμικά πλοία. Τα τελευταία, ακόμα και αν τελούν παράνομες πράξεις (όπως εδώ), τελούν υπό καθεστώς πλήρους ασυλίας κυρίαρχου κράτους. Το κράτος Β, υπέχει ευθύνη γιατί δεν μπορεί να παραπέμψει σε δίκη το πλήρωμα του Α. Ενδεχομένως η έρευνα να νομιμοποείται στα πλαίσια της νόμιμης άμυνας αφού πληρούται η αρχή της αναλογικότητας. Θα ακολουθήσουν διαπραγματεύσεις για να επιστραφεί το πλήρωμα στο Α.

11) Διακίνηση ναρκωτικών - Σύλληψη εμπορικού πλοίου στην ανοικτή θάλασσα
Κατόπιν πληροφορίας από την Interpol, το λιμεναρχείο Καλαμάτας συλλαμβάνει ιδιωτικό εμπορικό πλοίο στο Ιόνιο, 15 ναυτικά μίλα δυτικά της Ζακύνθου. Από την σχετική έρευνα προκύπτει ότι το πλοίο μετέφερε 2 τόνους ηρωίνης. Ερωτάται:
α) Έχει η Ελλάς διεθνή ευθύνη; Ποια δικαστήρια είναι αρμόδια;
Το σκάφος έπλεε στα 15 νμ από την ακτή. Η αιγιαλίτιδα ζώνη της Ελλάδος είναι 6 νμ και δεν υπάρχει ΑΟΖ ή συνορεύουσα ζώνη. Επομένως το πλοίο έπλεε σε ανοικτή θάλασσα στην οποία έχει δικαιοδοσία μόνο το κράτος της σημαίας για τα πλοία του. Επομένως, το ελληνικό λιμεναρχείο δεν είχε καταρχήν αρμοδιότητα να επέμβει και φέρει ευθύνη, γιατί 1. παραβίασε διεθνή ευθύνη (παρεμπόδιση ελεύθερης ναυσιπλοίας στην ανοικτή θάλασσα) 2 πράξη λιμεναρχείου καταλογιστή στο κράτος. 
Αρμόδια δικαιοδοτικά όργανα είναι: ΔΔΧ, Δικαστήριο της Θάλασσας στο Αμβούργο ή διαιτητικό δικαστήριο που όρισαν τα μέρη (αναλόγως ποιό θα επιλέξουν τα κράτη). Δεν αποκλείονται διαπραγματεύσεις και διπλωματική προστασία.
β) Υπό ποιές προυποθέσεις θα μπορούσε να επέμβει η Ελλάδα;
1. Εαν το είχε ζητήσει ο πλοίαρχος του σκάφους (δεν θα υπήρχε παραβίαση ασυλίας)
2. Εαν το είχε ζητήσει η οικεία πρεσβεία ή προξενική αρχή, δεδομένου ότι τα κράτη οφείλουν να συνεργάζονται για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών (αρθρο 108 ΣΔΘ 1982).
3. Εαν δεν επρόκειτο για διακίνηση ναρκωτικών αλλά για πειρατεία ή δουλεμπόριο => οικουμενική αρμοδιότητα, όλα τα πλοία έχουν δικαιοδοσία
γ) Κατά παραλλαγή του πρακτικού, αν αυτά είχαν συμβεί εντός της αιγιαλίτιδας ζώνης, η Ελλάς θα είχε ευθύνη;
Όχι, γιατί πρόκειται για εθνικά ύδατα όπου ασκούνται πλήρη κυριαρχικά δικαιώματα και αποκλειστικές ποινικές και αστικές δικαιοδοσίες επί ξένων ιδιωτικών πλοίων. Άρα ορθώς θα είχε γίνει έρευνα, σύλληψη, κατάσχεση κλπ.

12) Ρύπανση περιβάλλοντος και διεθνής ευθύνη
Η συνοριακή γραμμή μεταξύ των κρατών Α και Β είναι ο (πλωτός) ποταμός Δαίδαλος. Τα κράτη έχουν συνάψει σύμβαση ελεύθερης ναυσιπλοίας και περιβαλλοντικής προστασίας του ποταμού. Μια εταιρεία πετρελαικών εγκαταστάσεων που ανήκει σε υπηκόους του Α (εξής: ΕτΑ) υφίσταται τεχνική βλάβη και μεγάλες ποσότητες ακατέργαστου πετρελαίου χύνονται στο ποτάμι. Η ιδιωτική αλιευτική εταιρεία συμφερόντων του κράτους Β (εξής: ΕτΒ) δεν μπορεί να αλιεύσει πια στον ποταμό και υφίσταται οικονομική ζημία. Πέραν αυτού, ο υδροβιότοπος του ποταμού υφίσταται ανεπανόρθωτη οικολογική βλάβη. 
Ερωτάται: Να ορίσετε ποιές ευθύνες υπάρχουν, ποιες αξιώσεις γεννώνται και σε τι επίπεδο μπορούν να προβληθούν. Πρέπει να διακρίνουμε:
α) Ευθύνη της ΕτΑ: η εταιρεία ευθύνεται τόσο για την περιβαλλοντική καταστροφή όσο και για την οικονομική ζημία της ΕτΒ. Η ΕτΒ μπορεί να καταθέσει αγωγή αστικης αποζημίωσης για την ζημία που υπέστη (μη αλίευση = διαφυγόντα κέρδη) είτε στα δικαστήρια του κράτους Α είτε του κράτους Β, δεδομένου ότι η ΕτΑ δεν συνιστά κρατικό όργανο και δεν καλύπτεται από ετεροδικία. Εφαρμοστέο δικαιο είναι καταρχήν η lex loci damni (ζήτημα ιδιωτικού διεθνούς δικαίου) και θα επιδικαστεί αποζημίωση. Επιπλέον, το κράτος Α θα κινήσει τις σχετικές νομικές διαδικασίες (πρόστιμα, κυρώσεις, ποινικές ευθύνες) εις βάρος της ΕτΑ με βάση το εθνικό του δίκαιο.
β) Ευθύνη του Α: η πράξη της ΕτΑ δεν είναι καταλογιστή στο κράτος Α δεδομένου ότι είναι ΝΠΙΔ και δεν δεσμεύει το Α, επομένως δεν υπέχει διεθνή ευθύνη για την περιβαλλοντική καταστροφή per se. Ευθύνεται όμως διεθνώς, στο μέτρο που δεν έλαβε τα κατάλληλα μέτρα επίβλεψης και αστυνόμευσης της ΕτΑ ώστε να αποτραπεί η οικολογική καταστροφή.
Με βάση αυτό, η ΕτΒ μπορεί να κινηθεί και κατά του Α στα εθνικά δικαστήρια (παράλειψη οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας). Εαν δεν τελεσφορήσει => διπλ. προστασία (βλ. παραπάνω).
Επίσης, το κράτος  Β θα έχει αξιώσεις στηριζόμενο στην διμερή σύμβαση που συνήφθη μεταξύ τους για προστασία του περιβάλλοντος και θα μπορεί να προβάλει τις αξιώσεις του δικαστικώς (π.χ. διαιτησία, ΔΔΧ) ή εξωδικαστικώς (διακανονισμός, διαπραγματεύσεις κα).

13) Ius Cogens στο Διεθνές δίκαιο
Το κράτος Α επεκτείνει αυθαίρετα και μονομερώς την ΑΟΖ  του από 200 νμ σε 250 νμ, χωρίς το γειτονικό παράκτιο κράτος Β να προβάλει αντιρρήσεις. Εντούτοις, ο αλιευτικός στόλος του κράτους Γ ενοχλείται συστηματικά από την εξέλιξη αυτή, δεδομένου ότι η ΑΟΖ παρεμποδίζει την ΑΟΖ στα άλλα κράτη. Ερωτάται: τι διεθνή ευθύνη έχει το κράτος Α και τι αξιώσεις έχουν τα πλοία του κράτους Γ και πού μπορούν να τις εγείρουν;
Η ΑΟΖ ορίζεται στην Διεθνή Συνθήκη για το Δίκαιο της  Θάλασσας 1982 στα 200 ν.μ. και παρέχει δικαιώματα αλιείας στο κράτος που την κηρύσσει. Επέκταση της ΑΟΖ δεν είναι επιτρεπτή ούτε με συναίνεση του κράτους Β, διότι το ανώτατο όριο της ΑΟΖ συνιστά ius cogens διεθνούς δικαίου, δεδομένου ότι εξυπηρετεί σκοπούς γενικού συμφέροντος: κοινή εκμετάλλευση θαλασσών, προστασία της ελευθερίας της ανοικτής θάλασσας, ελεύθερη ναυσιπλοία. Επομένως το Α παραβιάζει διεθνή συνθήκη και υπέχει διεθνή ευθύνη. Η αδράνεια του Α έχει μόνο πολιτικές προεκτάσεις και επουδενί νομικές.
Τα πλοία του Γ έχουν αξίωση αποζημίωσης από το Α, την οποία δεν μπορούν να εγείρουν στα δικαστήρια του κράτους Γ (Απόλυτη ετεροδικία για πράξεις iure imperii) παρά μόνο στο κράτος Α. Εαν δεν τελεσφορήσει => ενδέχεται διπλ. προστασία (βλ. παραπάνω)

14) Διεθνής οργανισμός με αρμοδιότητες νομοθετικού περιεχομένου
Ο ΟΗΕ εκδίδει κανονισμό για τους όρους διακίνησης ζωικών και φυτικών ειδών. Προκειμένου όμως να ισχύσει, πρέπει να κυρωθεί και να δημοσιευτεί σε εφημερίδα της Κυβερνήσεως σε κάθε κράτος. Οι αρμόδιες υγειονομικές αρχές του κράτους Α εφαρμόζουν τον κανονισμό μεν, αλλά αυτός δεν έχει ακόμα δημοσιευτεί στο ΦΕΚ. Προς τούτο, απαγορεύουν σε Ιταλό εισαγωγέα να εισαγάγει ζωικά προιόντα ως μη πληρούντα τον άνωθεν κανονισμό. Ερωτάται: τι επιχειρήματα θα προβάλει ο εισαγωγέας;
Ο εισαγωγέας μπορεί να ισχυριστεί ότι η απαγόρευση εισαγωγής δεν είναι δικαιολογημένη, επιτρεπτή και νόμιμη, εφόσον ο κανονισμός  δεν έχει δημοσιευτεί στο ΦΕΚ με την νόμιμη διαδικασία επομένως δεν παράγει νομικώς δεσμευτικά αποτελέσματα. Επίσης, η χώρα παρέλειψε να εισαγάγει τον κανονισμό στην έννομη τάξη της επομένως έχουμε παράλειψη οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας που επισείει διεθνή ευθύνη. Η πράξη κυριαρχίας δεν κρίνεται στα αλλοδαπά δικαστήρια παρά μόνο στα εθνικά, με διοικητική προσφυγή.
Σημείωση: λαμβάνουμε ως δεδομένο ότι η χώρα Α δεν είναι μέλος της ΕΕ, ειδάλλως ισχύουν ειδικότεροι κανονισμοί, οδηγίες και διατάξεις, ειδικά για τις εισαγωγές, τους περιορισμούς, τον ανταγωνισμό, τους τελωνειακούς δασμούς κα.

15) Υπόθεση Ένωσης Αυστρασιανών Τραπεζών
Το 2008, δυο μέλη της υπηρεσίας δίωξης οικονομικού εγκλήματος της Ελλάδας συλλαμβάνονται στην πρωτεύουσα της Αυστρασίας και στην κατοχή τους βρίσκονται έγγραφα που έχουν κλαπεί από τα γραφεία της ένωσης αυστρασιανών τραπεζών (αυστρασιανού κεντρικού συνδέσμου τραπεζών) στον οποίο οι συλληφθέντες είχαν προσληφθεί με πλαστά έγγραφα ως μέλη του προσωπικού ασφαλείας. Διαπιστώνεται ότι τα μέλη αυτά διεξήγαγαν έρευνα για καταθέσεις Ελλήνων υπηκόων σε αυστρασιανές τράπεζες. Μετά την σύλληψή τους, διαρέεται από τον ελληνικό τύπο λίστα με τα ονόματα των Ελλήνων καταθετών και το ύψος των καταθέσεων, που είχαν γίνει κατά παραβίαση του ελληνικού δικαίου περί εξαγωγής συναλλάγματος.
Ανεξάρτητα από την δίωξη που ασκείται κατά των 2 συλληφθέντων, η Αυστρασιανή κυβέρνηση απευθύνει αμέσως διάβημα διαμαρτυρίας στον Έλληνα πρέσβη στην αυστρασία. Σε ρηματική του διακοίνωση, ο Αυστρασιανός Υπουργός Εξ. δηλώνει ότι οι ενέργειες αυτές υποσκάπτουν τους μηχανισμούς προστασίας του τραπεζικού απορρήτου στην χώρα του και συνιστούν παραβιάσεις της εθνικής κυριαρχίας.
Ο Έλληνας Υπουργός Εξ. απαντά ότι η Αυστρασία είχε παραβιάσει τις διεθνείς της υποχρεώσεις με την νομοθεσία που επιβάλλει τραπεζικό απόρρητο ακόμα και στις δραστηριότητες αλλοδαπών καταθετών, πράγμα που διευκολύνει την μεταφορά κεφαλαίων από κράτη όπως η Ελλάδα κατά παράβαση του εσωτερικού της Δικαίου. Κατά συνέπεια, ο Υπουργός Εξ. θεωρεί ότι οι πράξεις που καταλογίζονται στην Ελλάδα συνιστούσαν το μόνο μέσο για να καταπολεμηθούν οι δραστηριότητες των υπηκόων της που είναι παράνομες κατά το ελληνικό δίκαιο και που πλήττουν τα εθνικά και οικονομικά της συμφέροντα.
Σε απάντηση, η Αυστρασιανή κυβέρνηση μέσω του υπουργού εξ. επιμένει στην θέση της απορρίπτοντας τα επιχειρήματα της Ελλάδας και δηλώνει ότι αναμένει την συγγνώμη της ελληνικής πλευράς για την παραβίαση των υποχρεώσεών της που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο. Τονίζει εξάλλου τον θεμελιώδη χαρακτήρα της ζημίας που έχει προκληθεί από τις ενέργειες των ελλήνων πρακτόρων καθώς και από τις διαρροές στον τύπο που πλήττουν την αξιοπιστία του αυστρασιανού τραπεζικού συστήματος. Για τον λόγο αυτό, κρίνει ότι υφίσταται δικαίωμα προς αποζημίωση του αυστρασιανού κράτους και των αυστρασιανών τραπεζικών ιδρυμάτων και προτείνει στην Ελλάδα να διεξαχθούν διαπραγματεύσεις ώστε να προσδιοριστούν από κοινού το ύψος και οι παράμετροι της αποζημίωσης. Η Ελληνική πλευρά απαντά ότι δεν υπάρχει ζήτημα ευθύνης του κράτους γιατί οι πράξεις της δεν αντίκειντο στο διεθνές δίκαιο και άρα δεν υπάρχει ζήτημα διαπραγματεύσεων ούτε υποχρεούται σε αποζημίωση. 
Μπροστά στην άρνηση αυτή, η Αυστ. Κυβέρνηση προσφεύγει στο ΔΔΧ και χρησιμοποιεί ως νομική βάση για την δικαιοδοσία του μια διμερή συνθήκη που είχε συναφθεί το 1928 για τον ειρηνικό διακανονισμό των διαφορών μεταξύ των δυο κρατών. Η Συνθήκη αυτή προέβλεπε: "άρθρο πρώτο: οι διαφορές πάσης φύσεως μεταξύ Αυστρασίας και Ελλάδας οι οποίες δεν κατέστη δυνατόν να επιλυθούν με διαπραγματεύσεις, θα υπάγονται προς επίλυση στο ΔΔΔΔ"
Ερωτάται:
α) Υπάρχει εδώ διεθνής ευθύνη του ελληνικού κράτους;
Στο πρακτικό αυτό, δυο μέλη της δίωξης οικονομικού εγκλήματος συλλαμβάνονται από ξένο κράτος και διώκονται ποινικά. Η Αυστ. επικαλείται παραβίαση διεθνούς δικαίου από όργανα της Ελλάδος. Η Ελλάδα επικαλείται ότι στην πραγματικότητα, η Αυστρ. έχει παραβιάσει το διεθνές δίκαιο γιατί με την εσωτερική της νομοθεσία (απόρρητο) α) θίγεται η διεθνής ειρήνη και η ασφάλεια και β) θίγεται το κυριαρχικό δικαίωμα της Ελλάδος να ελέγχει τα οικονομικά εγκλήματα των υπηκόων της.
Οι προυποθέσεις ευθύνης είναι 2: πράξη καταλογιστή στο κράτος και παραβίαση διεθνούς κανόνα δικαίου. Η ύπαρξη πραγματικής, οικονομικής ζημίας δεν είναι απαραίτητη προυπόθεση για να στοιχειοθετηθεί ευθύνη. Αρκεί απλώς η ηθική ζημία. Εαν όμως συντρέχει, θα συνυπολογιστεί για την επιδίκαση ενδεχόμενης αποζημίωσης.
Εν προκειμένω, η Ελλάδα πράγματι έχει διεθνή ευθύνη. Οι 2 υπάλληλοι είναι κρατικά όργανα που δρουν υπό τις εντολές της (καταλογισμός) και παραβιάζει προδήλως την κυριαρχία της Αυστρασίας γιατί εισχωρεί στις εθνικές υπηρεσίες με κάλυψη, κλέβει απόρρητα έγγραφα και τα δημοσιοποιεί στον Τύπο. Και πράγματι, από τις ρηματικές διακοινώσεις εμφαίνεται ότι η Ελλάδα αποδέχεται την ευθύνη της.
Ενδεχομένως και η Αυστρασία να υπέχει ευθύνη, αφενός μεν επειδή η εθνική της νομοθεσία παρεμποδίζει την Ελλάδα να ασκήσει αποτελεσματικά την εθνική της κυριαρχία, αφετέρου επειδή συλλαμβάνει και διώκει δυο άτομα που δρουν ως κρατικά όργανα, παραβιάζοντας τις διατάξεις περί ετεροδικίας σε πράξεις iure imperii.
β) Διερευνήσατε την δυνατότητα υπαγωγής της διαφοράς στο ΔΔΧ
Το ΔΔΧ, αποτελεί διάδοχο του ΔΔΔΔ μετά την μετατροπή της ΚτΕ σε ΟΗΕ. Όπως αναφέραμε παραπάνω, κανένα κράτος δεν υπάγεται στο ΔΔΧ χωρίς την ρητή συναίνεσή του ακόμα και αν συνιστά συμβαλλόμενο μέρος στο Καταστατικό του ΔΔΧ. Η αρμοδιότητα παραχωρείται είτε γενικά, με ρητή δήλωση, είτε ειδικά για επιμέρους θέματα, ad hoc με διακοίνωση ή ante hoc με ρήτρα υπαγωγής σε διμερή ή πολυμερή συνθήκη που ενσωματώνεται στις ακροτελεύτιες διατάξεις και η υπογραφή της είναι προαιρετική, εφόσον δεν υπάρχουν επιφυλάξεις.
Εδώ η Αυστ. επικαλείται μια ρήτρα υπαγωγής σε διμερή συνθήκη που ρυθμίζει τις διαφορές μεταξύ τους. Εξετάζουμε 3 προυποθέσεις:
αα) αν υφίσταται διαφορά:
Υπόθεση Μαυρομμάτης: διαφορά είναι κάθε αντίθεση δυο κρατών όσον αφορά ένα νομικό ή πραγματικό ζήτημα ή συμφέροντα μεταξύ των κρατών. Άρα εδώ υφίσταται διαφορά.
ββ) αν υφίσταται επιφύλαξη
Η ρήτρα αρμοδιότητας είναι ανεπιφύλακτη ("πάσης φύσεως") άρα δεν τίθεται ζήτημα. Αρκεί βέβαια να έχουν αποτύχει οι διαπραγματεύσεις.
γγ) αν η σύμβαση είναι έγκυρη
Η Σύμβαση του 1928 είναι ιδιαιτέρως παλιά (σχεδόν ένας αιώνας), ωστόσο αυτό δεν στερεί αυτόματα και το νομικό της κύρος. Από τα δεδομένα του πρακτικού δεν προκύπτει κάποιο ελάττωμα κύρους της συμφωνίας (π.χ. κοινή συμφωνία λύσης της σύμβασης κα) Άρα ούτε εδω τίθεται κάποιο ζήτημα Άρθρο 37 του Καταστατικού.
γ) Η ελληνική πλευρά δεν επιθυμεί πράγματι να υπαχθεί η διαφορά στο ΔΔΧ. Ποιά επιχειρήματα είναι δυνατόν να προβάλει ως προς την δικαιοδοσία ή το παραδεκτό της προσφυγής;
H Ελλάδα μπορεί να προβάλλει τις εξής ενστάσεις με την παρακάτω σειρά:
αα) δεν υφίσταται διαφορά: αδύνατο να υποστηριχθεί, δεδομένου ότι πληρούνται οι αναγκαίοι όροι, ενώ το ίδιο το ελληνικό το κράτος δέχτηκε ότι η Α παραβίασε δικά της συμφέροντα με εσωτερικό νόμο.
ββ) δεν ισχύει η μεταξύ τους συνθήκη: δυσχερές στην απόδειξη
γγ) δεν έχουν προηγηθεί οι αναγκαίες διαπραγματεύσεις. Και αυτή η ένσταση δυσχερώς θα γίνει δεκτή, αφού έχουν υπάρξει αναγκαίες ρηματικές διακοινώσεις, απαντήσεις, ανακοινώσεις κλπ και κατά το ΔΔΧ δεν χρειάζεται να εξαντληθούν οι διαπραγματεύσεις, δεδομένου ότι κάθε μέθοδος διακανονισμού είναι ισοδύναμη προς τις άλλες.
δδ) μπορεί να επικαλεστεί ένσταση μη εξάντλησης εσωτερικών ενδίκων μέσων; ΌΧΙ για το κράτος της Αυστρασίας αφού αυτό αφορά στην προστασία των ιδιωτών.
Συμπερασματικά, η  Ελλάδα έχει πολύ μικρό περιθώριο και θα εξαναγκαστεί να δικαστεί από το ΔΔΧ. Ενδεχόμενες συνέπειες είναι: δημόσια συγγνώμη, επαναφορά στην προτέρα κατάσταση, αποζημίωση.

16) Αεροπορικό επεισόδιο Κίνα - ΗΠΑ
Την 1η Απριλίου 2001, ένα στρατιωτικό αεροσκάφος των ΗΠΑ που εκτελούσε αναγνωριστική πτήση 50 μίλια ΝΑ του νησιού Hainan της Κίνας, αναχαιτίσθηκε από κινεζικό στρατιωτικό αεροσκάφος. Τα 2 σκάφη συγκρούστηκαν. Το κινεζικό έπεσε στην θάλασσα και ο πιλότος σκοτώθηκε, ενώ το αμερικανικό έχοντας υποστεί βλάβη έκανε αναγκαστική προσγείωση σε κινεζικό έδαφος (χωρίς να έχει λάβει άδεια από τις κινεζικές αρχές). Το πλήρωμα και το σκάφος διασώθηκαν. Η Κίνα κράτησε το πλήρωμα και προέβη σε ενδελεχή εξέταση του σκάφους και του εξοπλισμού του.
Η Κίνα δήλωσε αμέσως ότι οι ΗΠΑ υπείχαν ευθύνη για το επεισόδιο αυτό το οποίο είχε καταρχήν προκληθεί από αμερικανικό σκάφος καθώς και για την άνευ αδείας προσγείωση σε κινεζικό έδαφος. Ζητούσε δε, να υποβάλει συγγνώμη και να σταματήσει τις υπερπτήσεις κοντά στις κινεζικές ακτές.
Οι ΗΠΑ απάντησαν πως α) το σκάφος πετούσε έξω από τα χωρικά ύδατα της Κίνας, β) για το ατύχημα ευθυνόταν η Κίνα και όχι οι ΗΠΑ αφού το κινεζικό αεροσκάφος πετούσε υπερβολικά κοντά στο αμερικανικό και αυτό υποχρέωσε το αμερικανικό να προσγειωθεί λόγω κατάστασης ανάγκης στο έδαφος της Κίνας, γ) οι ΗΠΑ επομένως δεν ευθύνονταν για τίποτα και δ) ζητούσαν άμεσα να παραδώσει η Κίνα πίσω το πλήρωμα και το αεροσκάφος.
Η Κίνα απάντησε στις αιτιάσεις αυτές υποστηρίζοντας πως α) είχε κηρύξει ΑΟΖ πέρα των χωρικών της υδάτων, επομένως μπορούσε να απαγορεύει την υπέρπτηση των σκαφών πάνω από την  ΑΟΖ, β) το αμερικανικό αεροσκάφος όφειλε να έχει ζητήσει άδεια και γ) εφόσον προσγειώθηκε σε κινεζικό έδαφος οι αρμόδιες αρχές είχαν δικαίωμα να διεξαγάγουν έρευνα.
Κατόπιν διαπραγματεύσεων, οι ΗΠΑ έστειλαν επιστολή στην οποία εξέφραζαν την ειλικρινή τους λύπη για τον θάνατο του πιλότου και την καταστροφή του αεροσκάφους καθώς και για την αναγκαστική προσγείωση χωρίς την άδεια των αρχών. Η Κίνα παρέδωσε το πλήρωμα και το σκάφος κατόπιν διαπραγματεύσεων.
α) Αξιολογείστε την επιχειρηματολογία των μερών βάσει του Δ.Δ. και σχολιάστε τα ζητήματα διεθνούς ευθύνης που προκύπτουν
- 50 μίλια ΝΑ της νήσου Χάιναν βρισκόμαστε εκτός της αιγιαλίτιδας ζώνης (max 12 νμ) και τυχόν συνορεύουσας ζώνης (max 24 νμ). Ακόμα και αν δεχτούμε ότι πράγματι η Κίνα έχει κηρύξει ΑΟΖ (max 200 νμ), πρόκειται για μια ζώνη που παρέχει συγκεκριμένα δικαιώματα επί των υδάτων (αλιεία, εκμετάλλευση πόρων, παραγωγή ενέργειας, επιστημονική έρευνα, τεχνητές νήσοι, καταστολή ρύπανσης) και όχι γενικά δικαιώματα. Εξάλλου, η υπέρπτηση δεν αφορά το δίκαιο της θάλασσας αφού πάνω από την ΑΟΖ και στην ανοικτή θάλασσα η υπέρπτηση είναι ελεύθερη. Σε κάθε περίπτωση όμως, πρέπει να εξετάσουμε για το δίκαιο της θάλασσας αν τα δυο κράτη έχουν συμβληθεί στην σχετική Συνθήκη 1982 -> οι ΗΠΑ όχι. Επομένως πρέπει να αναζητηθεί εθιμικός κανόνας που επιτρέπει την υπέρπτηση επί ανοιχτής θάλασσας (η ΑΟΖ προβλέπεται για πρώτη φορά στο κείμενο της Συνθήκης).
- Οι ΗΠΑ δεν όφειλαν να ζητήσουν σχετική άδεια. Σίγουρα, η παραβίαση του FIR και η προσγείωση πολεμικού αεροσκάφους στο έδαφος κράτους είναι παραβίαση διεθνούς υποχρέωσης για μη διατάραξη ειρήνης και εθνικής ασφάλειας (Καταστατικό ΟΗΕ) και η πράξη είναι καταλογιστή στις ΗΠΑ (iure imperii). Εντούτοις, συντρέχει λόγος άρσης του αδίκου: Η κατάσταση ανάγκης (όταν διακυβεύονται δυο έννομα αγαθά, όπως εδώ η ζωή ανθρώπου και η μη παραβίαση του FIR, προέχει η διάσωση του μείζονος) Βλ. άρθρα Επιτροπής Διεθνούς δικαίου για την διεθνή ευθύνη που κωδικοποιεί εθιμικό δίκαιο.
- Η Κίνα μπορούσε να διεξαγάγει έρευνα; Το ζήτημα δεν ρυθμίζεται ειδικά στο δίκαιο της θάλασσας όπου υπάρχουν ρυθμίσεις μόνο για τα πλοία (τα πολεμικά πλοία χαίρουν πλήρους ασυλίας!) και όχι για τα αεροσκάφη. Αλλά ακόμα και αν ρυθμιζόταν θα έμενε άνευ αποτελέσματος αφού οι ΗΠΑ δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος. Πρέπει επομένως να αναζητηθεί εθιμικό δίκαιο. Κατά μια άποψη, τα πολεμικά αεροσκάφη χαίρουν πλήρους ασυλίας (mutatis mutandis ) και η Κίνα δεν έπρεπε να διεξαγάγει έρευνα, άρα υπέχει διεθνή ευθύνη. βλ. όμως και αντίθετη άποψη.
β) Πως επιλύθηκε η διαφορά και ποιά άλλα μέσα θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν και υπό ποιες προυποθέσεις;
Η διαφορά επιλύθηκε με διαπραγματεύσεις και διατύπωση συγγνώμης. Το άρθρο 33 του Καταστατικού ΟΗΕ ορίζει ενδεικτικά τα πρόσφορα μέσα για την ειρηνική επίλυση της διαφοράς (βλ. παραπάνω). Αποκλείεται η χρήση βίας η οποία δεν είναι επιτρεπόμενη.

17) Κυπριακά ομόλογα 
Η Ελλάδα και η Κύπρος προχωρούν στην σύναψη διμερούς συνθήκης αμοιβαίας προωθήσεως και προστασίας για τις επενδύσεις μεταξύ Ελλάδος και Κύπρου, όπου περιέχεται ρήτρα διαιτησίας στο διεθνικό κέντρο διαιτησίας για την επίλυση διαφορών βάσει της Συνθήκης Washington. Σε υλοποίηση της συνθήκης αυτής, ελληνική εταιρεία εγκαθίσταται στην Κύπρο για να αναπτύξει τραπεζικές και επενδυτικές δραστηριότητες. Κατόπιν όμως κουρέματος των κυπριακών ομολόγων (2013) η ελλ. εταιρεία υφίσταται ζημία και στρέφεται κατά της Κύπρου για παραβίαση της σύμβασης και επιδιώκει προστασία των επενδύσεων στις κυπριακές τράπεζες. 
Να σχολιάσετε τα νομικά ζητήματα που προκύπτουν και να αναφέρετε τις νομικές διόδους που έχει η ελληνική εταιρεία.

Διεθνείς υποθέσεις στις οποίες πρέπει να δοθεί σημασία

18) Υπόθεση Ενδιάμεσης Συμφωνίας Ελλάδας - FYROM (Ανώνυμη Συνθήκη) και συνθήκες απλοποιημένης μορφής
Μεταξύ Ελλάδας και FYROM ανέκυψε το ζήτημα της ονομασίας του δεύτερου κράτους, δεδομένου ότι η Ελλάδα προέβαλε αντιρρήσεις ως προς την χρήση του ονόματος "Μακεδονία"  Προς τούτο, το 1995 συνήφθη συμφωνία μεταξύ των δυο κρατών η οποία περιείχε αρκετά παράδοξα. Ένα εξ αυτών ήταν ότι δεν αναφερόταν πουθενά το όνομα κανενός από τα συμβαλλόμενα κράτη! Γι' αυτό η συνθήκη ονομάστηκε και συμφωνία "ανωνύμων". Επιπλέον, η συνθήκη συνήφθη με την μορφή της απλοποιημένης συνθήκης και δεν έτυχε επικυρώσεως από την ελληνική πλευρά.
Επίσης, σύμφωνα με το άρθρο 23: 
1. Η ενδιάμεση συμφωνία θα τεθεί σε ισχύ και θα αρχίσει να εφαρμόζεται από την 3οη ημέρα μετά την ημερομηνία υπογραφής της από τους εκπροσώπους των Μερών.
2. Η συμφωνία θα παραμείνει σε ισχύ έως ότου αντικατασταθεί από οριστική συμφωνία, με την πρόβλεψη ότι μετά την πάροδο 7 ετών, κάθε Μέρος θα μπορεί να αποσυρθεί από την Συμφωνία με γραπτή δήλωση η οποία θα έχει αποτελέσματα 12 μήνες μετά την επίδοση στο άλλο μέρος.
Η Συμφωνία εκχωρούσε δικαιοδοσία στο ΔΔΧ για όλα τα ενδεχόμενα ζητήματα που θα μπορούσαν να προκύψουν εκτός από το ζήτημα της ονομασίας.

19) Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για την πρόληψη και καταπολέμηση του εγκλήματος της γενοκτονίας - Γνωμοδότηση του ΔΔΧ και επιφυλάξεις 
Η Γνωμοδότηση του ΔΔΧ για την υπόθεση της διατύπωσης επιφυλάξεων στην Σύμβαση περί Γενοκτονίας (1951) ήρθε να επιβεβαιώσει το αμερικανικό σύστημα και έθεσε δυο βασικούς κανόνες:
1. Καμία επιφύλαξη δεν μπορεί να αντίκειται στον σκοπό και στο αντικείμενο της σύμβασης. Εαν πράγματι αντίκειται, το κράτος δεν θεωρείται συμβαλλόμενο μέρος. 
2. Εαν ένα από τα υπόλοιπα συμβαλλόμενα κράτη θεωρεί ότι η επιφύλαξη αυτή αντίκειται στον σκοπό ή το αντικείμενο της σύμβασης, δεν θεωρείται ότι είναι μεταξύ τους συμβαλλόμενα μέρη ως προς το κράτος αυτό. Εαν όμως ένα από τα υπόλοιπα συμβαλλόμενα κράτη θεωρεί ότι η επιφύλαξη δεν αντίκειται (συνάδει) προς τον σκοπό ή το αντικείμενο της σύμβασης, τότε μπορεί να θεωρεί ότι είναι συμβαλλόμενο μέρος με το κράτος που διατύπωσε την επιφύλαξη.

20) Ένοπλες δραστηριότητες στο έδαφος του Κονγκό (Κονγκό κατά Ρουάντας) - Επιφυλάξεις
"66. Το Δικαστήριο παρατηρεί, εντούτοις, ότι έχει ήδη διαπιστωθεί ότι οι επιφυλάξεις δεν απαγορεύονται στην Συνθήκη για την αποτροπή και την πρόληψη της Γενοκτονίας 1951. Αυτή η νομική διαπίστωση δεν μεταβάλλεται από το γεγονός ότι το Καταστατικό του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου στο άρθρο 120 δεν επιδέχεται επιφυλάξεις συμπεριλαμβανομένων των όρων για την Δικαιοδοσία του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου αναφορικά με εγκλήματα γενοκτονίας. Επομένως, κατά την κρίση του Δικαστηρίου μια επιφύλαξη στην σύμβαση για την γενοκτονία είναι επιτρεπτή στο μέτρο που δεν είναι ασύμβαστη με το αντικείμενο και τον σκοπό της Σύμβασης.
Η επιφύλαξη της Ρουάντα στο άρθρο 4 της Σύμβασης για την Γενοκτονία αφορά την δικαιοδοσία του Δ. Ποινικού δικαστηρίου και δεν επηρεάζει τις ουσιαστικές υποχρεώσεις σχετικά με τις ίδιες τις πράξεις της Γενοκτονίας που απορρέουν από την Σύμβαση αυτή. Υπό τις συνθήκες της προκειμένης περίπτωσης, το δικαστήριο δεν μπορεί να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η επιφύλαξη της Ρουάντα που εξετάζουμε, η οποία έχει ως σκοπό να εξαιρέσει μια συγκεκριμένη μέθοδο επίλυσης μιας διαφοράς αναφορικά με την ερμηνεία, εφαρμογή και υλοποίηση της Σύμβασης για την Γενοκτονία, θα έπρεπε να θεωρείται ασύμβατη με το αντικείμενο και τον σκοπό της Σύμβασης Γενοκτονίας''. 

21) Απόφαση ΔΔΧ σχετικά με την υπόθεση του φράγματος  Gabcikovo Nagymaros μεταξύ Ουγγαρίας και (Τσεχο)σλοβακίας
Πραγματικά περιστατικά: βλ. φυλλάδιο πρώτου φακέλλου

22) Υπόθεση Στενά της Κέρκυρας - η παράλειψη ως άδικη πράξη που επισύρει διεθνή ευθύνη
Τον Μάιο του 1946 δύο αγγλικά πολεμικά πλοία κατά το διάπλου τους των Στενών της Κέρκυρας, δέχθηκαν αιφνίδια καταιγιστικά πυρά από παρακείμενο αλβανικό πυροβολείο. Από την προσβολή αυτή αν και δεν σημειώθηκε καμία ανθρώπινη απώλεια αλλά ούτε και ζημιά των πλοίων, η Αγγλία απαίτησε δια της διπλωματικής οδού την δημόσια συγνώμη εκ μέρους της κυβέρνησης του Ενβέρ Χότζα. Η Αλβανία αρνήθηκε να πράξει αυτό ισχυριζόμενη ότι τα αγγλικά πολεμικά πλοία είχαν παραβιάσει τα χωρικά της ύδατα αγνοώντας ή μη λαμβάνοντας υπόψη σχετική μνεία των Διεθνών Συνθηκών περί αβλαβούς διέλευσης, προκαλώντας έτσι την διεθνή κοινή γνώμη, ειδικότερα επί της ελεύθερης ναυσιπλοΐας.

Μετά το περιστατικό αυτό, η Αλβανία τοποθέτησε νάρκες θαλάσσης στον πορθμό της Κέρκυρας παρεμποδίζοντας την ελεύθερη διέλευση από τα στενά αυτά και παραβιάζοντας τις διεθνείς συνθήκες για την αβλαβή διέλευση από τα διεθνή Στενά. 

Πέντε μήνες αργότερα στις 22 Οκτωβρίου (1946) αγγλική ναυτική μοίρα έλαβε εντολή να διέλθει από τα στενά της Κέρκυρας προκειμένου να ελέγξει τον οφειλόμενο σεβασμό, εκ μέρους της Αλβανίας, στο δικαίωμα της αβλαβούς διέλευσης, σύμφωνα με διεθνή συνθήκη, με την εντολή σε αντίθετη περίπτωση αντίδρασης να επέμβουν. Κατά τον διάπλου των πλοίων δυο εξ αυτών προσέκρουσαν σε νάρκες θαλάσσης με συνέπεια να υποστούν πολύ σοβαρές ζημιές ενώ 43 μέλη του πληρώματος έχασαν τη ζωή τους. 

Κατόπιν προειδοποίησης, η Αγγλία κατέφυγε στο Διεθνές Δικαστήριο ζητώντας την καταδίκη της Αλβανίας. Το Δικαστήριο έκρινε ότι:

" Κάθε κράτος έχει την υποχρέωση να μην επιτρέπει τη χρήση του εδάφους του για ενέργειες αντίθετες προς τα δικαιώματα άλλων κρατών.Η Αλβανία ούτε κοινοποίησε την ύπαρξη ναρκοπεδίων, ούτε προειδοποίησε τα βρετανικά πολεμικά σκάφη για τον κίνδυνο που διέτρεχαν. Εν προκειμένω, οι αλβανικές αρχές δεν προέβησαν σε καμία ενέργεια για να προληφθεί η καταστροφή. Οι παραλείψεις αυτές επισύρουν τη διεθνή ευθύνη της Αλβανίας. Κατά συνέπεια, το Δικαστήριο συμπεραίνει ότι η Αλβανία υπέχει ευθύνη κατά το διεθνές δίκαιο για τις εκρήξεις των ναρκοπεδίων στα αλβανικά χωρικά ύδατα, καθώς και για τις ζημιές και ανθρώπινες απώλειες που προκλήθηκαν και, ως εκ τούτου οφείλει επανόρθωση προς τη Μεγάλη Βρετανία''. Συμπερασματικά, η παράλειψη μπορεί να επισύρει διεθνή ευθύνη κράτους.
 
Παράλληλα το Διεθνές Δικαστήριο έκρινε ότι ευθύνεται τόσο η Αλβανία (παράλειψη ως παραβίαση συμβατικού δικαίου: μη εξασφάλιση αβλαβούς διέλευσης) και η Μεγάλη Βρετανία γιατί προέβη σε ναρκαλίευση μέσα στην αιγιαλίτιδα ζώνη της Αλβανίας παραβιάζοντας κυριαρχικά της δικαιώματα ( παράβαση εθιμικού δικαίου).

23) Υπόθεση Νικαράγουα / Η.Π.Α. Contras 1986 - καταλογισμός ευθύνης από ιδιώτες που τελούν υπό τις οδηγίες ή τον έλεγχο κράτους
H CIA, κατά μυστική πολιτική των Η.Π.Α., επί μακρό χρονικό διάστημα ενίσχυε και ήλεγχε παραστρατιωτικές ομάδες αντικαθεστωτικών ονόματι Κόντρας [Contrarrevolucionarios] στον ένοπλο αγώνα τους κατά της νόμιμης σανδιστικής κυβέρνησης της Νικαράγουα με σκοπό την ανατροπή της. Το ΔΔΧ έκρινε ότι : "Προκειμένου η συμπεριφορά των Contras να εγείρει την διεθνή ευθύνη των Η.Π.Α. θα έπρεπε να αποδειχτεί ότι το κράτος αυτό ασκούσε αποτελεσματικό έλεγχο επί των στρατικωτικών ή παραστρατιωτικών επιχειρήσεων κατά την διάρκεια των οποίων τελέστηκαν οι παραβιάσεις." De jure, κατά το Δ δεν αποτελούσα νομικά πρόσωπα που υπάγονταν στο κράτος των ΗΠΑ, αφού δεν υπάγονται στον μισθολογικό προυπολογισμό του Κράτους. De facto όμως, αποδείχθηκε ότι τελούσε υπό έλεγχο αποτελεσματικό και αυτό εξαρκούσε για τον καταλογισμό διεθνούς ευθύνης στις ΗΠΑ. Άρα, καταλογισμός ευθύνης από ιδιώτες που τελούν υπό τις οδηγίες ή τον έλεγχο κράτους.

24) Υπόθεση Αμερικανών ομήρων στη Τεχεράνη (ΗΠΑ κ. Ιράν), ΔΔΧ, 1980 - Καταλογιστό
Ομάδα 500 - 600 ιρανών φοιτητών σε ένδειξη διαμαρτυρίας προς την αμερικανική πολιτική εισβάλλει στην αμερικανική πρεσβεία το 1979 παραβιάζοντας το διπλωματικό άσυλο και συλλαμβάνει και κρατά ομήρους τους πρόξενους  και το επί τόπου προσωπικό.  Δεδομένου ότι πρόκειται απλώς για μια ομάδα φοιτητών και όχι για συλλογικό όργανο του κράτους, τέθηκε το ερώτημα αν ευθυνόταν το Ιρανό κράτος για την σειρά αυτών των παραβάσεων. Το ΔΔΧ έκρινε ότι ευθύνεται για 2 λόγους:
1. Ευθύνη από παράλειψη: όφειλε να λάβει μέτρα ένοπλης προστασίας της πρεσβείας
2. Ευθύνη για πράξεις ιδιωτών μεν, τις οποίες όμως εκ των υστέρων ο αρχηγός του κράτους Αγιατολλάχ Χομεινί ενέκρινε και επιδοκίμασε. Όπως έκρινε το δικαστήριο σχετικά:  «Η έγκριση που δόθηκε στα γεγονότα από τον Αγιατολλάχ Χομεϊνί και άλλα όργανα του ιρανικού κράτους…είχε ως αποτέλεσμα η συνεχιζόμενη κατάληψη της πρεσβείας και του προσωπικού να μεταβληθούν σε πράξεις του ιρανικού κράτους. Οι φοιτητές οι οποίοι είχαν προβεί στην κατάληψη και στη σύλληψη ομήρων μετετράπησαν σε όργανα του κράτους για τις ενέργειες των οποίων διεθνή ευθύνη φέρει το ίδιο το ιρανικό κράτος».

25) Υπόθεση Μαυρομμάτης - Διαδοχή κρατών
Το 1914, η  Οθωμανική Κυβέρνηση κατείχε τα παλαιστινιακά εδάφη. Με σύμβαση δημοσίων έργων, είχε παραχωρήσει στον Μαυρομμάτη την κατασκευή δημοσίων έργων (τραμ, υδροδότηση και ηλεκτροδότηση) στην Ιερουσαλήμ. Εν τω μεταξύ, ξεσπάει πόλεμος και ο Μαυρομμάτης προβαίνει μόνο σε προπαρασκευαστικά έργα. Με το πέρας του πολέμου, η Παλαιστίνη βάσει Εντολής (διεθνής συμφωνία) περνά στην δικαιοδοσία της Προστάτιδας Αγγλίας, η οποία αναθέτει το έργο κατασκευής σε Βρετανό ιδιώτη. Ο Μαυρομμάτης διαμαρτύρεται και ζητεί την ανάθεση του έργου σε αυτόν. Η Αγγλία υποστηρίζει ότι οι συμφωνίες που συνομολόγησε η Οθ. Κυβέρνηση δεν ίσχυαν πια.
Ερωτάται: Τι δικαιώματα γεννώνται υπέρ του Μαυρομμάτη και τι θα κρίνατε;
Η Αγγλία συνιστά διάδοχο δύναμη της Οθ. Αυτοκρατορίας. Σύμφωνα με την διαδοχή κρατών ως προς τα δικαιώματα ιδιωτών που ασκούν δημόσια υπηρεσία κατά παραχώρηση της αρχής, πρέπει να γίνεται σεβαστό κάθε κεκτημμένο δικαίωμα. Ο Μαυρομμάτης κίνησε την οδό της διπλωματικής προστασία (δεδομένου ότι τότε στην Παλαιστίνη δεν υπήρχαν καν ένδικα μέσα!). Η διπλ. προστασία είναι σχέση κράτους προς κράτος. Η Ελλάδα προσέφυγε στο ΔΔΔΔ το οποίο έκρινε ότι η Αγγλία δεσμεύεται ως διάδοχος της Οθ. αυτοκρατορίας και οφείλει να καταβάλει αποζημίωση.

26) Υπόθεση των Φάρων - Διαδοχή κρατών
Το 1860, η Οθ. Αυτοκρατορία είχε παραχωρήσει, για την ασφάλεια της ναυσιπλοίας, σε δυο Γάλλους την συντήρηση και την κατασκευή φάρων στα νησιά του Αιγαίου. Κατά την διάρκεια του απελευθερωτικού αγώνα, η συντήρηση και κατασκευή συνεχιζοταν κανονικά, οι δε συμβάσεις ανανεώνονταν τακτικά, με λήξη το 1913. Το 1913, η Ελλάς κατείχε ήδη μεγάλες περιοχές του ΝΑ Αιγαίου, Μακεδονίας και Θράκης (Συνθήκη  Λωζάννης και Βουκουρεστίου). Οι Γάλλοι ζητούν τα χρήματά τους και ενεργοποιούν την διπλωματική προστασία. Η Τουρκία αρνήθηκε πλήρως να πληρώσει. Η Ελληνική κυβέρνηση απάντησε:
- Αμφισβήτησε το κύρος της ανανέωσης τη σύμβασης (το ΔΔΔΔ έκρινε ότι ήταν έγκυρη)
- Δέχθηκε να πληρώσει για τα νησιά που βρίσκονταν υπό ελληνική κυριαρχία (διαδοχή και σεβασμός κεκτημμένων δικαιωμάτων)
- Αρνήθηκε να πληρώσει για έργα που έγιναν πριν την προσάρτηση των νησιών στην Ελλάδα => αμφίβολο, γιατί ενδεχομένως συντρέχουν οι κανόνες περί αδικαιολογήτου πλουτισμού. Ακόμα και αν τα έργα κατασκευάστηκαν προ της προσάρτησης, αυτό δεν θα έπρεπε να απαλλάσσει την ελληνική κυβέρνηση από τις υποχρεώσεις στις οποίες διαδέχτηκε την Τουρκία.
Στην υπόθεση Μαυρομμάτης κρίθηκε και τι είναι διαφορά: ''κάθε διαφωνία δυο κρατών σε ένα ζήτημα πραγματικό για τις νομικές θέσεις ή αντικρουόμενα συμφέροντα''