Εφαρμογές Διεθνούς και Ευρωπαϊκού Δικαίου – Ιούλιος 2020

Ομάδα Α

Ιστορικό

Τα Α και Β, κράτη μη γειτονικά αλλά παράκτια στην ίδια θάλασσα, συμφώνησαν μόλις σε ένα Μνημόνιο Κατανόησης ως προς την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών τους και συγκεκριμένα της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης «σύμφωνα με τους κανόνες του διεθνούς δικαίου». Με το άρθρο ΙΙ προβλέπεται ότι το Μνημόνιο θα τεθεί σε ισχύ ένα μήνα αφότου τα δύο κράτη προβούν στην ανταλλαγή των οργάνων επικύρωσης. Σύμφωνα με το άρθρο ΙΙΙ, το Μνημόνιο αυτό πρέπει να κατατεθεί στη Γενική Γραμματεία του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Κατά το άρθρο IV, αν οποιοδήποτε από τα μέρη ξεκινήσει διαδικασία οριοθέτησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης με τρίτες χώρες, θα πρέπει να ενημερώσει το άλλο μέρος για την κατάσταση των διαπραγματεύσεων και πριν από την τελική συμφωνία. Τα δύο κράτη δεν είναι μέρη στη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας. Το κράτος Α εκπροσωπείται από τη νομίμως εκλεγμένη κυβέρνησή του, ενώ το κράτος Β από μια προσωρινή κυβέρνηση, που αναγνωρίζεται ευρέως από τη διεθνή κοινότητα και από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ως η νόμιμη κυβέρνηση της χώρας. Σύμφωνα με τις εσωτερικές συνταγματικές διαδικασίες του κράτους Β, οι διεθνείς συμβάσεις χρειάζονται κύρωση από την Εθνοσυνέλευση – ο πρόεδρος της οποίας ανακοινώνει ότι δεν συμφωνεί με το περιεχόμενο του Μνημονίου Κατανόησης και δεν υπάρχει πλειοψηφία για την κύρωσή του. Εντούτοις, η ανταλλαγή των εγγράφων επικύρωσης λαμβάνει χώρα και το Μνημόνιο τίθεται σε ισχύ. Ταυτοχρόνως, και ενώ ο εμφύλιος πόλεμος συνεχίζεται, άλλες ομάδες που ελέγχουν de facto εδάφη της χώρας ανακοινώνουν ότι δεν δεσμεύονται από το Μνημόνιο αυτό.

Ερωτάται

1. Είναι το Μνημόνιο αυτό διεθνής σύμβαση;

2. Πώς επηρεάζεται η ισχύς του Μνημονίου, αν τελικώς αυτό δεν κατατεθεί στη Γενική Γραμματεία του ΟΗΕ; Μπορεί η Γενική Γραμματεία να αρνηθεί την καταχώρησή του;

3. Πώς επηρεάζεται η ισχύς του Μνημονίου, αν οι διατάξεις του δεν συνάδουν με τους εθιμικούς κανόνες για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, εφόσον υπάρχουν τέτοιοι;

4. Πώς επηρεάζεται η ισχύς του Μνημονίου ενόψει ενδεχόμενης αλλαγής στη διακυβέρνηση του κράτους Β;

5. Σε επιστολή του προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ το κράτος Β καταλήγει: «Εν προκειμένω, η Κυβέρνηση [του κράτους Β] επιβεβαιώνει επίσης τη δέσμευσή της στο άρθρο 33 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και στις αρχές του δημοσίου διεθνούς δικαίου. Αναγνωρίζει το δικαίωμα οποιουδήποτε κράτους που ισχυρίζεται ότι το Μνημόνιο παραβιάζει την κυριαρχία του να προσφύγει στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Το κράτος Β έχει καλό ιστορικό συμμόρφωσης με τις αποφάσεις του Δικαστηρίου […] Επαναλαμβάνουμε ότι η Κυβέρνησή μας είναι έτοιμη να επιλύσει οποιαδήποτε διαφορά με διπλωματικά μέσα με οποιοδήποτε μέρος έχει ενστάσεις [αναφορικά με το Μνημόνιο Κατανόησης]. Συνεχίζουμε να πιστεύουμε ακράδαντα ότι […] τα δικαστήρια είναι ο τελικός κριτής σε τέτοια ζητήματα.» Μπορούν τρίτα κράτη να προσφύγουν στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης κατά του κράτους Β αναφορικά με το Μνημόνιο και κάτω από ποιες προϋποθέσεις;

6. Αν το κράτος Β προχωρήσει σε γεωτρήσεις βάσει των οριζομένων στο Μνημόνιο σε περιοχές όπου τρίτα κράτη έχουν κυριαρχικά δικαιώματα σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, υπό ποιες προϋποθέσεις δύναται τυχόν να επικαλεστεί το κράτος Β περιστάσεις που θα αίρουν τον διεθνώς άδικο χαρακτήρα της ενέργειάς του;

Απαντήσεις

Δεν διατίθενται απαντήσεις επί του παρόντος.

Μπορείτε να στείλετε τις ενδεικτικές απαντήσεις σας, κάνοντας μία συνεισφορά.