Κοινοβουλευτικό Δίκαιο – Νοέμβριος 2011

Θέμα 1

α) Είναι δυνατή η κατάργηση, με τροποποίηση του ΚτΒ, των διαρκών κοινοβουλευτικών επιτροπών;

β) Σε εκλογική περιφέρεια όπου εκλέγονται 5 βουλευτές, επί εγγεγραμμένων 12.000 εκλογέων ψήφισαν 11.000. Καταμετρήθηκαν δε 500 λευκά ψηφοδέλτια και 500 άκυρα. Ποιο είναι το εκλογικό μέτρο;

Θέμα 2

1. Σχολιάστε:

α) Κοινός νόμος τροποποιεί τις διατάξεις του ΚτΒ για τη συγκρότηση των κοινοβουλευτικών ομάδων.

β) Με τροποποίηση του ΚτΒ καθορίζονται τα σχετικά με την παραπομπή πολιτικών προσώπων σε δίκη.

Θέμα 3

α) Ποιο, κατά τη γνώμη σας, είναι το ισχυρότερο μέσο κοινοβουλευτικού ελέγχου;

β) Ψηφίζεται νόμος που καταργεί για 5 έτη την τακτική χρηματοδότηση των κομμάτων λόγω οικονομικής κρίσης. Σχολιάστε.

Απαντήσεις

Οι παρακάτω απαντήσεις δημοσιεύθηκαν μαζί με τα θέματα στην πηγή.

Στοιχεία απαντήσεων από τον διδάσκοντα:

1.α. Οι διαρκείς κοινοβουλευτικές επιτροπές αναγνωρίζονται στο άρθρο 68 παρ. 1 Σ («η Βουλή στις αρχές κάθε τακτικής συνόδου συνιστά από τα μέλη της διαρκείς κοινοβουλευτικές επιτροπές για να εξετάζουν και να επεξεργάζονται τα νομοσχέδια και τις προτάσεις νόμων που υποβάλλονται, όπως ορίζει ο Κανονισμός της Βουλής»). Ο επιτακτικός χαρακτήρας του Σ («συνιστά») δεν επιτρέπει τυχόν αδράνεια του Κανονισμού, πολύ δε περισσότερο την κατάργησή τους όταν ήδη υφίστανται. Εξάλλου, για τη λειτουργία των επιτροπών αυτών το Σύνταγμα περιέχει και άλλες ειδικές διατάξεις (70 παρ. 2, 3 και 6, 71 παρ. 5, 72 παρ. 2-4, 74 παρ. 5 και 79 παρ. 3).

1.β. Το εκλογικό μέτρο εξάγεται από τη διαίρεση των εγκύρων ψηφοδελτίων, μείον τα λευκά, διά του αριθμού των εδρών. Ήτοι εν προκειμένω [11.000 – 500 – 500] / 5 = 2.000. Τα λευκά ψηφοδέλτια, σύμφωνα με ειδική ρύθμιση του εκλογικού δικαίου που ακολούθησε την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου Πασχαλίδης κ.λπ. κατά Ελλάδος, δεν προσμετρώνται στην εξαγωγή του εκλογικού μέτρου.

2.α. Σύμφωνα με το άρθρο 65 παρ. 1 Σ, το οποίο αποτυπώνει την αρχή της αυτονομίας της Βουλής, «η Βουλή ορίζει τον τρόπο της ελεύθερης και δημοκρατικής λειτουργίας της με Κανονισμό, που ψηφίζεται από την Ολομέλεια κατά το άρθρο 76 και δημοσιεύεται με παραγγελία του Προέδρου της στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης». Συνεπώς δεν είναι δυνατή η τροποποίηση με κοινό νόμο διατάξεων του Κανονισμού της Βουλής για τη συγκρότηση των κοινοβουλευτικών ομάδων, που συνιστά κοινοβουλευτική ύλη.

2.β. Σύμφωνα με το άρθρο 86 παρ. 1 Σ, που συνιστά ειδική απόκλιση από την αρμοδιότητα της Βουλής να ρυθμίζει με τον Κανονισμό τα του οίκου της, «μόνο η Βουλή έχει την αρμοδιότητα να ασκεί δίωξη κατά όσων διατελούν ή διετέλεσαν μέλη της Κυβέρνησης ή Υφυπουργοί για ποινικά αδικήματα που τέλεσαν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, όπως νόμος ορίζει…». Συνεπώς, με τροποποίηση του Κανονισμού της Βουλής δεν μπορεί να καθορίζονται τα σχετικά με την παραπομπή πολιτικών προσώπων σε δίκη, αρμοδιότητα που ανήκει στον κοινό νόμο.

3.α. Σύμφωνα με το άρθρο 84 παρ. 2 «η Βουλή μπορεί με απόφασή της να αποσύρει την εμπιστοσύνη της από την Κυβέρνηση ή από μέλος της». Η πρόταση δυσπιστίας συνιστά το ισχυρότερο μέσο κοινοβουλευτικού ελέγχου διότι, εφόσον γίνει δεκτή, οδηγεί στην πτώση της κυβέρνησης σύμφωνα με το άρθρο 38 παρ. 1 («ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας απαλλάσσει από τα καθήκοντά της την Κυβέρνηση, αν αυτή παραιτηθεί, καθώς και αν η Βουλή αποσύρει την εμπιστοσύνη της κατά το άρθρο 84»).

3.β. Σύμφωνα με το άρθρο 29 παρ. 2 εδ. α΄ «Τα κόμματα έχουν δικαίωμα στην οικονομική τους ενίσχυση από το Κράτος για τις εκλογικές και λειτουργικές τους δαπάνες, όπως νόμος ορίζει», ο δε νόμος 3023/2002, κατ’ εφαρμογή της διάταξης αυτής, ορίζει στο άρθρο 1 ότι «τα πολιτικά κόμματα χρηματοδοτούνται από το Κράτος, προκειμένου να αντιμετωπίζουν μέρος των λειτουργικών και των εκλογικών δαπανών τους». Συνεπώς, το αδιάστικτο γράμμα του Συντάγματος επιβάλλει την καταβολή από το κράτος στα κόμματα τόσο εκλογικής χρηματοδότησης όσο και τακτικής, δηλαδή αυτής που προορίζεται για την αντιμετώπιση των λειτουργικών τους δαπανών, ανάγκη η οποία είναι διαρκής και δεν εξαντλείται μόνον στην προεκλογική περίοδο.

Μπορείτε να στείλετε τις ενδεικτικές απαντήσεις σας, κάνοντας μία συνεισφορά.