Πολιτική Δικονομία Ι – Ιούλιος 2012 – Θέμα 1 από 2

Σημείωση: Στην πηγή υπάρχουν 2 διαφορετικά θέματα με την ίδια ένδειξη «Ιούλιος 2012», χωρίς διάκριση σειράς ή κλιμακίου. Πιθανόν αφορούν διαφορετικές σειρές ή διαφορετικό έτος. Αν γνωρίζετε, ενημερώστε μας.

Θέμα 1

Ιστορικό

Ο Α άσκησε αγωγή στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και ζήτησε να υποχρεωθεί ο Β να του καταβάλει το ποσό των 100.000 € που οφείλει από έγγραφη σύμβαση παροχής ανεξάρτητων υπηρεσιών. Την ημέρα της δικασίμου ο Α ισχυρίστηκε ότι η σύμβαση που έχει συνάψει με τον Β είναι σύμβαση έργου, ενώ ο Β, με τις νομίμως κατατεθειμένες προτάσεις του, ισχυρίστηκε ότι (α) με τον Α είχε συνάψει σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, (β) είχε συμφωνήσει άφεση χρέους με τον ενάγοντα Α, ενώ με την προσθήκη στις προτάσεις ισχυρίστηκε (γ) ότι η απαίτηση του Α είχε παραγραφεί και, εν πάση περιπτώσει, ότι η αγωγή ασκείται καταχρηστικά, διότι έχει παρέλθει αρκετό χρονικό διάστημα, πέραν των οκτώ ετών, από τότε που η απαίτησή του κατέστη απαιτητή και δικαστικώς επιδιώξιμη. Με την προσθήκη στις προτάσεις του ο Α ισχυρίστηκε ότι η σύμβαση άφεσης χρέους είναι άκυρη κατ’ άρθρο 179 ΑΚ, διότι ο Β εκμεταλλεύθηκε την απειρία του Α, παραθέτοντας σχετικά πραγματικά περιστατικά.

Ερωτάται

α) Πώς χαρακτηρίζονται δικονομικώς οι ως άνω ισχυρισμοί των διαδίκων και ποιος φέρει το βάρος της απόδειξης;

β) Τι θα αποφασίσει το δικαστήριο ως προς το παραδεκτό της προβολής τους;

γ) Μπορεί να αποδειχθεί με μάρτυρα του εναγομένου ο ισχυρισμός του ότι είχε συνάψει με τον ενάγοντα σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου;

δ) Αν ερημοδικούσε ο εναγόμενος Β και το δικαστήριο διαπίστωνε ότι η αγωγή του Α δεν περιείχε τα απαιτούμενα στοιχεία του άρθρου 216 ΚΠολΔ, τι θα αποφάσιζε ως προς αυτήν;

Θέμα 2

Ιστορικό

Ο Α ασκεί κατά των Β και Γ αγωγή στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών με αίτημα τη διανομή ενός από τα κληρονομιαία ακίνητα, το οποίο ευρίσκεται στην Πάτρα, αξίας 300.000 €, ισχυριζόμενος ότι ο ίδιος, οι εναγόμενοι Β και Γ, καθώς και ο Δ, κατά του οποίου δεν άσκησε την αγωγή, είναι συγκύριοι του ανωτέρω ακινήτου ως κληρονόμοι του πατέρα τους Π, ο οποίος κατά τον χρόνο του θανάτου του κατοικούσε στην Αθήνα. Οι Β και Γ καταθέτουν εμπρόθεσμα προτάσεις. Ο Β ισχυρίζεται ότι ο Π τον εγκατέστησε με διαθήκη μοναδικό κληρονόμο, ενώ ο Γ προβάλλει τον ισχυρισμό ότι πλέον είναι ο μοναδικός κύριος, αφού στο μεταξύ απέκτησε κυριότητα με έκτακτη χρησικτησία σε ολόκληρο το ακίνητο.

Ερωτάται

α) Είναι το δικαστήριο καθ’ ύλην και κατά τόπον αρμόδιο;

β) Ασκείται παραδεκτά η αγωγή διανομής; Αν όχι, πώς είναι δυνατόν να θεραπευτεί το ελάττωμά της;

γ) Πώς χαρακτηρίζονται δικονομικά οι ισχυρισμοί των Β και Γ και ποιος φέρει το βάρος απόδειξής τους;

δ) Μπορεί ο Α με την προσθήκη στις προτάσεις να ισχυριστεί ότι η διαθήκη του Π είναι άκυρη λόγω έλλειψης συνείδησης των πραττομένων;

Θέμα 3

Ιστορικό

Με σύμβαση έργου που κατήρτισαν στην Αθήνα οι εταιρείες ΜΕΚ ΑΕ, με έδρα την Καβάλα, και ΛΕΒΗ ΑΕ, με έδρα την Ξάνθη, η πρώτη ανέλαβε να κατασκευάσει για ένα εργοστάσιο της δεύτερης στην Κόρινθο τρία μεταλλικά κτίρια αντί συνολικής αμοιβής 260.000 €. Μετά την έγκαιρη παράδοση του έργου η ΜΕΚΑ ΑΕ, ισχυριζόμενη ότι η ΛΕΒΗ ΑΕ έχει καταβάλει μόνον 150.000 ευρώ έναντι του ποσού της αμοιβής, ασκεί αγωγή ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών με αίτημα να καταδικαστεί να της καταβάλει το υπόλοιπο της αμοιβής, δηλ. 110.000 €. Η εναγόμενη ισχυρίζεται με τις προτάσεις της (α) ότι το δικαστήριο είναι καθ’ ύλην αναρμόδιο, καθόσον με βάση την αξία του αντικειμένου της σύμβασης, η οποία ανέρχεται στα 260.000 €, αρμόδιο είναι το Πολυμελές Πρωτοδικείο, (β) ότι το δικαστήριο είναι κατά τόπον αναρμόδιο, διότι η έδρα της είναι στην Ξάνθη και ως εκ τούτου αρμόδιο είναι το Πολυμελές Πρωτοδικείο της Ξάνθης, (γ) ότι η ίδια έχει καταβάλει ήδη στην ενάγουσα συνολικά το ποσό των 260.000 € και άρα έχει εξοφλήσει την επίδικη απαίτηση. Η ενάγουσα ισχυρίζεται ότι η εναγόμενη της έχει καταβάλει 260.000 €, όμως από αυτά ένα μέρος, ανερχόμενο στα 150.000 €, αφορούσε άλλα κτίρια που η ίδια είχε κατασκευάσει για εκείνη, και συγκεκριμένα στην Ελευσίνα. Με την προσθήκη δε στις προτάσεις η ενάγουσα ζήτησε να αναγνωριστεί ότι η εναγόμενη της οφείλει το ποσό των 110.000 €.

Ερωτάται

α) Τι θα αποφασίσει το δικαστήριο για την καθ’ ύλην και κατά τόπον αρμοδιότητά του;

β) Πώς χαρακτηρίζεται δικονομικώς ο τρίτος ισχυρισμός της εναγομένης και ο σχετικός προς αυτόν ισχυρισμός της ενάγουσας και ποια φέρει το βάρος απόδειξής τους;

γ) Τι θα αποφασίσει το δικαστήριο για το αναγνωριστικό αίτημα της αγωγής της ενάγουσας με την προσθήκη στις προτάσεις;

Οδηγίες εξέτασης

Από τα τρία θέματα να απαντηθούν τα δύο.

Απαντήσεις

Οι παρακάτω απαντήσεις δημοσιεύθηκαν μαζί με τα θέματα στην πηγή.

Ενδεικτικές απαντήσεις από τους διδάσκοντες (βασικές πτυχές).

Θέμα 1

Ο πρώτος ισχυρισμός του Β είναι αιτιολογημένη άρνηση· βάρος απόδειξης φέρει ο ενάγων. Ο δεύτερος ισχυρισμός είναι ένσταση (262 ΚΠολΔ, 454 ΑΚ)· βάρος απόδειξης φέρει ο Β. Ο τρίτος και ο τέταρτος ισχυρισμός είναι ενστάσεις· βάρος απόδειξης φέρει ο Β· επιπλέον, ο ισχυρισμός περί καταχρηστικής άσκησης δικαιώματος δεν είναι νόμιμος (281 ΑΚ). Ο ισχυρισμός του Α περί ακυρότητας της σύμβασης άφεσης χρέους είναι αντένσταση (179 ΑΚ, 262)· βάρος απόδειξης φέρει ο Α.

Ο ισχυρισμός του Α συνιστά απαράδεκτη μεταβολή της βάσης της αγωγής (224 ΚΠολΔ). Οι ισχυρισμοί του Β που προτείνονται με τις προτάσεις, καθώς και ο ισχυρισμός του Α που προτείνεται με την προσθήκη, είναι παραδεκτοί (άρθρο 238 ΚΠολΔ). Αντίθετα, οι ισχυρισμοί του Β που προτείνονται με την προσθήκη στις προτάσεις είναι απαράδεκτοι (άρθρα 238, 269 ΚΠολΔ).

Δεν μπορεί να εξεταστεί μάρτυς κατά του περιεχομένου εγγράφου (άρθρο 393 παρ. 2 ΚΠολΔ).

Το δικαστήριο θα απέρριπτε την αγωγή ως απαράδεκτη (άρθρο 271 ΚΠολΔ), εφόσον εξετάζει αυτεπαγγέλτως την αοριστία της.

Θέμα 2

Το δικαστήριο είναι καθ’ ύλην αρμόδιο, διότι, σύμφωνα με το άρθρο 11 αριθ. 5, η αξία του αντικειμένου της διαφοράς προσδιορίζεται από την αξία του διανεμητέου αντικειμένου και όχι από την αξία της μερίδας ενός εκάστου των κοινωνών. Όπως έχει γίνει δεκτό από τη νομολογία, η αποκλειστική δωσιδικία της κληρονομίας υπερισχύει αυτής του ακινήτου μόνο όταν το ακίνητο είναι το μοναδικό κληρονομιαίο στοιχείο. Εδώ η αγωγή διανομής αφορά ένα από τα κληρονομιαία στοιχεία της περιουσίας του θανόντος, με συνέπεια το ΠολΠρΑθ να μην είναι κατά τόπον αρμόδιο, εφόσον ισχύει εδώ η δωσιδικία του ακινήτου (29 ΚΠολΔ).

Η αγωγή είναι απαράδεκτη (άρθρο 478 ΚΠολΔ, κοινή παθητική νομιμοποίηση, άρθρο 76 ΚΠολΔ). Το απαράδεκτο μπορεί να θεραπευθεί είτε με άσκηση προσεπίκλησης αναγκαίου ομοδίκου (άρθρα 86, 76 ΚΠολΔ) είτε με προσεπίκληση με διαταγή του δικαστηρίου (άρθρο 90 ΚΠολΔ).

Ο Β προβάλλει άρνηση (άρθρο 261 ΚΠολΔ) και ο Γ ένσταση (άρθρο 262 ΚΠολΔ). Βάρος απόδειξης στην πρώτη περίπτωση φέρει ο ενάγων Α και στη δεύτερη περίπτωση ο Γ.

Ναι, διότι αντικρούει τον ισχυρισμό του Β, ο οποίος προβλήθηκε με τις προτάσεις (άρθρο 237 παρ. 3 εδ. τελ. ΚΠολΔ).

Θέμα 3

Το ΜΠρΑθ είναι καθ’ ύλην αρμόδιο. Αξία του αντικειμένου της διαφοράς βάσει του αιτήματος της αγωγής (9 ΚΠολΔ): 110.000 ευρώ. Αρμόδιο κατ’ άρθρο 14 παρ. 2 ΚΠολΔ. Το ΜΠρΑθ είναι κατά τόπον αρμόδιο λόγω της συντρέχουσας δωσιδικίας (άρθρο 33 ΚΠολΔ).

Ο ισχυρισμός της εναγομένης για εξόφληση με καταβολή είναι ένσταση (416 ΑΚ, 262 ΚΠολΔ). Βάρος απόδειξης έχει η εναγόμενη (άρθρο 338 ΚΠολΔ). Ο ισχυρισμός της ενάγουσας για την ύπαρξη και άλλου χρέους χαρακτηρίζεται ως αντένσταση και το βάρος της απόδειξης φέρει η ενάγουσα.

Δεν είναι παραδεκτή με την προσθήκη στις προτάσεις η μετατροπή του καταψηφιστικού αιτήματος σε αναγνωριστικό, που μπορεί να γίνει μόνο με προφορική δήλωση που καταχωρίζεται στα πρακτικά συνεδρίασης του δικαστηρίου ή με επίδοση δικογράφου στον αντίδικο (άρθρα 295 παρ. 2 εδ. β΄, 297 ΚΠολΔ).

Μπορείτε να στείλετε τις ενδεικτικές απαντήσεις σας, κάνοντας μία συνεισφορά.