Εφαρμογές Πολιτικής Δικονομίας – Φεβρουάριος 2016

Θέμα I

Ιστορικό

Η ανώνυμη κατασκευαστική εταιρεία Κ ασκεί ενώπιον του καθ’ ύλην και κατά τόπον αρμόδιου δικαστηρίου αγωγή κατά της ετερόρρυθμης εταιρείας Ε και του ομόρρυθμου εταίρου της Ο και ζητεί την καταδίκη τους στην καταβολή ποσού 200.000 ευρώ ως αμοιβή κατά τις διατάξεις περί συμβάσεως έργου (ΑΚ 681 επ.) για την ανέγερση των γραφείων της Ε. Επικουρικώς, η Κ ζητεί την καταβολή του ανωτέρω ποσού κατά τις διατάξεις περί αδικαιολόγητου πλουτισμού. Υπέρ της Κ παρεμβαίνει στην εκκρεμή δίκη ο μέτοχός της Μ, με τήρηση των διατυπώσεων του άρθρου 81 § 1 ΚΠολΔ. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο απορρίπτει ως απαράδεκτη την παρέμβαση του Μ, ενώ κάνει εν μέρει δεκτή την αγωγή της Κ, επιδικάζοντας ποσό 100.000 ευρώ ως αμοιβή κατά τις διατάξεις περί συμβάσεως έργου. Η Ε επιδίδει την πρωτόδικη απόφαση στους Κ και Μ στις 5.3.2015. Στις 20.3.2015 οι Κ και Μ ασκούν, ο καθένας τους ξεχωριστά, έφεση κατά της εν λόγω αποφάσεως, την οποία στρέφουν κατά της Ε. Με τις εφέσεις τους οι Κ και Μ ζητούν την εξαφάνιση της εκκαλουμένης αποφάσεως και την παραδοχή της αγωγής της Κ ως βάσιμης στο σύνολό της. Κατά τη συζήτηση των εφέσεων δεν παρίσταται ενώπιον του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου η εφεσίβλητη Ε, αν και κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Το δευτεροβάθμιο δικαστήριο απορρίπτει την έφεση του Μ ως απαράδεκτη, ενώ κάνει δεκτή την έφεση της Κ, εξαφανίζει την εκκαλουμένη απόφαση, κρατεί και δικάζει την αγωγή της Κ, την κρίνει ως νόμω αβάσιμη κατά τη θεμελίωσή της στη σύμβαση έργου, ωστόσο την κάνει στο σύνολό της δεκτή ως νόμω και ουσία βάσιμη κατά τη θεμελίωσή της στις περί αδικαιολόγητου πλουτισμού διατάξεις και επιδικάζει το αιτούμενο ποσό. Η απόφαση του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου εκδίδεται στις 20.9.2015. Στις 10.10.2015 η Ε ασκεί εναντίον της αναίρεση, την οποία στρέφει κατά της Κ, επικαλούμενη εσφαλμένη εφαρμογή των περί αδικαιολόγητου πλουτισμού διατάξεων. Στις 20.10.2015 η Κ επισπεύδει αναγκαστική εκτέλεση κατά του Ο επί τη βάσει της αποφάσεως του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου με την επίδοση σε αυτόν επιταγής προς εκτέλεση και στις 2.11.2015 επιβάλλει κατάσχεση σε ακίνητο του τελευταίου.

Ερωτάται

α) Είναι ορθή η κρίση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου ως προς την παρέμβαση του Μ;

β) Είναι παραδεκτές οι εφέσεις των Κ και Μ;

γ) Πώς κρίνετε την απόφαση του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου ως προς την εξέταση των βάσεων της αγωγής;

δ) Τι θα αποφανθεί ο Άρειος Πάγος επί της αναιρέσεως της Ε;

ε) Επισπεύδεται νομίμως αναγκαστική εκτέλεση κατά του Ο;

ζ) Εάν ο Ο ασκήσει ανακοπή κατά της αναγκαστικής κατασχέσεως, μπορεί, μεταξύ των άλλων, να επικαλεσθεί ανυπαρξία της εκτελούμενης απαιτήσεως λόγω καταρτίσεως κατά το παρελθόν, σε χρόνο προγενέστερο της εκδικάσεως της αγωγής, συμβάσεως αφέσεως χρέους μεταξύ Κ και Ε;

Θέμα II

Ιστορικό

Ο έμπορος Α άσκησε στο αρμόδιο δικαστήριο αγωγή κατά των Β και Γ ως κληρονόμων εξ αδιαθέτου του αποβιώσαντος πατρός τους Δ, με αίτημα να καταδικασθούν να του καταβάλουν ο καθένας το ποσό των 25.000 ευρώ. Με την αγωγή ισχυρίσθηκε ότι ο πατέρας τους Δ του όφειλε το ποσό των 50.000 ευρώ, γιατί ένα τιμολόγιο που εξέδωσε ο Δ για πώληση προϊόντων προς τον ίδιο (Α) είχε πληρωθεί εκ μέρους του (δηλαδή από τον Α) εκ παραδρομής δύο φορές. Ισχυρίσθηκε ακόμη ο Α ότι οι Β και Γ είχαν αποδεχθεί την κληρονομιά του πατρός τους Δ. Κατά τη συζήτηση της υποθέσεως, οι Β και Γ προέβαλαν τον ισχυρισμό ότι η αγωγή θα έπρεπε να απορριφθεί για νομικούς ήδη λόγους, γιατί σ’ αυτή (α) δεν αναφερόταν το νομικό θεμέλιο (η νομική αιτία) στο οποίο στηριζόταν η αγωγή και (β) δεν απαντούσε ισχυρισμός ότι κατά τον χρόνο της ασκήσεως της αγωγής διατηρούσαν τον πλουτισμό που προήλθε από τη διπλή καταβολή του Α (ΑΚ 909). Τοποθετούμενος επί της ουσίας της υποθέσεως, ο Β παραδέχθηκε το γεγονός της διπλής καταβολής. Αντίθετα, ο Γ ζήτησε την απόρριψη της αγωγής, ισχυριζόμενος ότι το χρέος είχε εξοφληθεί από τον πατέρα τους Δ και πάντως δεν σωζόταν πλέον ο πλουτισμός κατά τον χρόνο ασκήσεως της αγωγής. Οι Α και Γ εξέτασαν από έναν μάρτυρα. Ο μάρτυρας του Γ επιβεβαίωσε τους ισχυρισμούς του, ενώ ο μάρτυρας του Α κατέθεσε ότι εξακολουθεί να υφίσταται η οφειλή των 50.000 ευρώ. Εκδόθηκε απόφαση με την οποία έγινε πλήρως δεκτή η αγωγή και ως προς τους δύο εναγομένους. Το δικαστήριο δέχθηκε και για τους δύο εναγομένους δικαστική ομολογία από τη δήλωση του Β για το γεγονός της διπλής καταβολής. Με επάλληλη σκέψη, το δικαστήριο αιτιολόγησε την απόφασή του με τη θέση ότι δεν μπόρεσε να σχηματίσει πλήρη δικανική πεποίθηση ως προς τον ισχυρισμό του Γ για εξόφληση της οφειλής και τη μη διάσωση του πλουτισμού από τα αποδεικτικά μέσα που προσκομίσθηκαν στο δικαστήριο.

Η απόφαση κατέστη τελεσίδικη. Συγκεκριμένα, υπήρξε επίδοση αυτής και δεν ασκήθηκε έφεση. Οι Β και Γ κατέβαλαν το σχετικό ποσό. Κατά την τακτοποίηση του αρχείου του πατρός τους μετά την τελεσιδικία, οι Β και Γ ανευρίσκουν έγγραφο του Α, στο οποίο βεβαιώνεται η επιστροφή σ’ αυτόν του ποσού των 50.000 ευρώ. Σκοπεύουν ως επί τούτου να ασκήσουν αγωγή αποζημιώσεως κατά του Α, που θα στηρίζεται στην αδικοπραξία και στον αδικαιολόγητο πλουτισμό (ΑΚ 914, 904). Θεωρούν ότι ο Α εξαπάτησε το δικαστήριο με την αγωγή του.

Ερωτάται

α) Είναι βάσιμος ο ισχυρισμός των Β και Γ για ατέλεια της αγωγής, επειδή δεν αναφερόταν σ’ αυτήν το νομικό θεμέλιο;

β) Είναι βάσιμος ο ισχυρισμός των Β και Γ για ελλείψεις της αγωγής, επειδή σ’ αυτήν δεν υπήρχε ισχυρισμός για διατήρηση του πλουτισμού;

γ) Ορθώς δέχθηκε το δικαστήριο δικαστική ομολογία για τη διπλή καταβολή και για τους δύο εναγομένους με βάση τη δήλωση του Β;

δ) Ενόψει του αποτελέσματος που είχε η αποδεικτική διαδικασία σε σχέση με την εξέταση των μαρτύρων, είναι ορθή η απόφαση του δικαστηρίου;

ε) Θα ευδοκιμήσει η σκοπούμενη αγωγή αποζημιώσεως και αδικαιολόγητου πλουτισμού των Β και Γ κατά του Α;

ζ) Παραδεκτώς εξετάσθηκαν μάρτυρες για τον ισχυρισμό του Γ ότι το χρέος είχε εξοφληθεί;

Οδηγίες εξέτασης

Θα πρέπει να απαντηθεί το ένα από τα δύο θέματα.

Απαντήσεις

Δεν διατίθενται απαντήσεις επί του παρόντος.

Μπορείτε να στείλετε τις ενδεικτικές απαντήσεις σας, κάνοντας μία συνεισφορά.