Πρακτικό 1
Με νόμο που τέθηκε σε ισχύ από τη δημοσίευση του στο ΦΕΚ Α’/5.8.2014, κατέστη υποχρεωτική η μέχρι τότε προαιρετική υπαγωγή των ασκούμενων δικηγόρων στην ασφάλιση των Τομέων Υγειάς και Πρόνοιας Δικηγόρων του Ενιαίου Ταμείου Ανεξάρτητα Απασχολούμενων (ΕΤΑΑ) από την εγγραφή τους στον οικείο Δικηγορικό Σύλλογο, υπό τον όρο ότι δεν υπάγονται στην υποχρεωτική ασφάλιση άλλου ασφαλιστικού οργανισμού για παροχές υγείας και πρόνοιας, και ορίστηκε ότι υποχρεούται να καταβάλλουν τις ασφαλιστικές εισφορές των δικηγόρων πρώτης πενταετίας.
Ο Α, ο οποίος διετέλεσε ασκούμενος δικηγόρος από 29.4.2014 έως 13.2.2016 και ενεγράφη δικηγόρος Αθηνών από 14.2.2016 στα μητρώα του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, υπέβαλε προς το ΕΤΑΑ την από 25.2.2016 αίτηση του ζητώντας: α) να μην του καταλογιστούν αναδρομικά ασφαλιστικές εισφορές για όλο το χρονικό διάστημα στης άσκησής του, δεδομένου ότι είχε εγγραφεί ασκούμενος στον οικείο Δηκηγορικό Σύλλογο σε χρονικό σημείο προγενέστερο της έναρξης ισχύος του επίμαχου νόμου και ότι εν πάσει περιπτώσει η επιβάρυνση των ασκούμενων δικηγόρων με εισφορές ίσες καθ’ύψος με εκείνες των δικηγόρων πρώτης πενταετίας αντιβαίνει στην συνταγματική αρχή της ισότητας (άρθρο 4 παρ. 1 σε συνδυασμό με το άρθρο 22 παρ. 5 Συντ.) και β) να του παρασχεθεί βιβλιάριο ασθένειας για τον ίδιο και τα προστατευόμενα μέλη της οικογένειάς του, ιδιαίτερα για τον βρεφικής ηλικίας γιο του που πάσχει από βαριά ασθένεια και χρήζει συνεχούς θεραπείας, η οποία απαιτεί μάλιστα, για την μακροχρόνια επιβίωσή του, να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση σε εξειδικευμένο νοσηλευτικό κέντρο του εξωτερικού.
Ο Προϊστάμενος της Διεύθυνσης Ασφάλισης-Παροχών του Τομέα Υγείας και Πρόνοιας Δικηγόρων Αθηνών (ΤΥΠΔΑ) και ΕΤΑΑ απέρριψε αυθημερόν την αίτησή του Α, με την αιτιολογία ότι ο αιτών υπάγεται στις διατάξεις του επίμαχου νόμου από 5.8.2014, οπότε άρχισε η ισχύς του, ενώ προϋπόθεση για την κατ’ έτος θεώρηση των ασφαλιστικών βιβλιαρίων και τη χορήγηση παροχών ασθένειας είναι η εκπλήρωση όλων των κατά το νόμο οικονομικών υποχρεώσεων ων ασφαλισμένων δικηγόρων έναντι του Ταμείου, συμπεριλαμβανομένων των ασφαλιστικών εισφορών για όλο το χρονικό διάστημα της άσκησής του. Κατά της εν λόγω απόφασης ο Α άσκησε την από 4.6.2016 ένστασή του ενώπιον της Διοικούσας Επιτροπής Νομικών του ΕΤΑΑ-ΤΥΠΔΑ, η οποία με την από 3.7.2016 απόφασή της την απέρριψε με την ίδια ως άνω αιτιολογία χωρίς να καλέσει προηγουμένως σε ακρόαση τον Α κατά την εκδίκαση της ένστασης, όπως αυτός είχε ζητήσει.
Κατόπιν αυτού ο Α προσέφυγε στον Υπουργό Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, με αίτημα να απαλλαγεί από την καταβολή των ασφαλιστικών εισφορών των δικηγόρων πρώτης πενταετίας για το χρονικό διάστημα της άσκησής του και να του χορηγηθεί βιβλιάριο ασθενείας για τον νοσούντα γιο του, προκειμένου να υποβληθεί το ταχύτερο σε χειρουργική επέμβαση στο εξωτερικό. Ο Υπουργός έκανε δεκτή την προσφυγή του Α και ακύρωσε την απόφαση της Διοικούσας Επιτροπής Νομικών του ΕΤΑΑ-ΤΥΠΔΑ, το οποίο διέταξε με εντολή του να χορηγήσει πάραυτα για ανθρωπιστικούς λόγους βιβλιάριο ασθενείας για τον γιο του Α, ανεξάρτητα από την καταβολή ασφαλιστικών εισφορών. Το Ταμείο αρνήθηκε ωστόσο να συμμορφωθεί προς την εντολή του Υπουργού επικαλούμενο αναρμοδιότητα του τελευταίου, οικονομική αδυναμία να καλύψει έξοδα νοσηλείας στο εξωτερικό και αντίθεση της εντολής στο νόμο, με το επιχείρημα ότι αυτή παραβίαζα την αυτοτέλεια του ΕΤΑΑ-ΤΥΠΔΑ και την αρχή της ίσης μεταχείρισης υπό την έννοια ότι, αν χορηγήσει βιβλιάριο ασθενείας στον Α χωρίς να εισπράξει προηγουμένως τις οφειλόμενες ασφαλιστικές εισφορές, θα υποχρεωθεί για λόγους ισότητας να επιστρέφει μεγάλα χρηματικά ποσά σε όλους τους άλλους ασφαλισμένους δικηγόρους που κατέβαλαν πλήρεις ασφαλιστικές εισφορές για όλο το χρονικό διάστημα της άσκησής τους.
Ερωτάται:
- Ποια είναι η νομική φύση των πράξεων της Διοίκησης και των ενεργειών του Α που αναφέρονται στο πρακτικό;
- Ποια είναι η γνώμη σας για τη νομιμότητα των παραπάνω πράξεων και ενεργειών;
- Ποια είναι η νομική σχέση μεταξύ του ΕΤΑΑ-ΤΥΠΔΑ και του καθ’ ύλην αρμόδιου Υπουργού;
- Ποια είναι η γνώμη σας για την ουσιαστική νομιμότητα και ορθότητα των επιχειρημάτων των μερών;
- Σε ποιές άλλες ενέργειες θα μπορούσε ενδεχομένως να προβεί ο Α για να πετύχει να του χορηγηθεί βιβλιάριο ασθενείας γι’ αυτόν και τα προστατευόμενα μέλη της οικογένειάς του χωρίς να καταβάλει τις υψηλές ασφαλιστικές εισφορές των δικηγόρων πρώτης πενταετίας για το χρονικό διάστημα της άσκησής του;
Πρακτικό 2
Νόμος Ν ορίζει μεταξύ άλλων τα εξής: “Τα θέματα σχετικά με τη φοίτηση των μαθητών των σχολείων της Μέσης Εκπαίδευσης καθορίζονται με προεδρικό διάταγμα”. Το διάταγμα Π που εκδόθηκε με βαση τη νομοθετική αυτή εξουσιοδότηση ορίζει τα εξής: “Η φοίτηση των μαθητών των σχολείων της Μέσης Εκπαίδευσης χαρακτηρίζεται ως επαρκής ή ανεπαρκής με βάση το γενικό σύνολο των απουσιών που σημειώθηκαν κατά το οικείο σχολικό έτος … Ανεπαρκής χαρακτηρίζεται η φοίτηση μαθητή που σημείωσε πάνω από 50 αδικαιολόγητες απουσίες”. Εξάλλου, σε άλλο άρθρο του, το διάταγμα Π ορίζει: “Για την τακτική παρακολούθηση της φοίτησης των μαθητών ευθύνεταθ εξ ολοκλήρου ο κηδεμόνας του. Ο υπεύθυνος καθηγητής για την παρακολούθηση της φοίτησης των μαθητών κάθε τάξης, αφού ενημερώσει τον Διευθυντή του Σχολείου ότι ο μαθητής συμπλήρωσε 30 απουσίες, δικαιολογημένες ή αδικαιολόγητες, είναι υποχρεωμένος να ενημερώνει τον κηδεμόνα του μαθητή με συστη,ένη ταχυδρομική επιστολή, η οποία αποστέλλεται με μέριμνα του Σχολείου”. Με απόφαση του Συλλόγου Διδασκόντων του Λ’ Λυκείου Ψυχικού με ημερομηνία 3-5-2016, η φοίτηση του Α, μαθητή της Β τάξης Λυκείου, χαρακτηρίσθηκε ως ανεπαρκής, επειδή κατά το οικείο σχολικό έτος είχε συμπληρώσει 51 αδικαιολόγητες απουσίες και, συνεπώς, είχε υπερβεί το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο απουσιών. Υπέρ του χαρακτηρισμού της φοίτησης του Α ως ανεπαρκούς ψήφιοαν 20 καθηγητές, στις ψήφους αυτές προσμετρήθηκαν όμως και 4 λευκές ψήφοι, ενώ 16 καθηγητές έδωσαν αρνητική ψήφο, με αποτέλεσμα η απόφαση να ληφθεί με πλειοψηφία 24 έναντι 16, στο σύνολο των 40 καθηγητών που συμμετείχαν στη συνεδρίαση. Ας σημειωθεί ότι στη συνεδρίαση συμμετείχε και ο καθηγητής X, ο διορισμός του οποίου είχε προσβληθεί ως παράνομος με αίτηση ακυρώσεως ενώπιον των αρμόδιων διουρητικών δικαστηρίων. Κατά της απόφασης του Συλλόγου Διδασκόντων οι Β και Γ, γονείς του Α, άσκησαν προσφυγή ενώπιον του Προϊσταμένου του 4ου Γραφείου Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του Ανατολικού Τομέα του Νομού Αττικής, με την οποία ισχυρίζονταν ότι η απόφαση αυτή είναι παράνομη, για τους εξής λόγους:
α. Δεν είχαν ενημερωθεί, αν και κηδεμόνες του Α. ότι ο γιος τους είχε συμπληρώσει 30 αδικαιολόγητες απουσίες, όπως ορίζει το διάταγμα Π.
β. Η απόφαση του Συλλόγου Διδασκόντων παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας, επειδή η φοίτηση του γιου τους χαρακτηρίσθηκε ως ανεπαρκής, ενώ είχε υπερβεί το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο αδικαιολόγητων απουσιών κατά μία (1) μόνο απουσία.
γ. Η ρύθμιση ενός τόσο σημαντικού ζητήματος, όπως ο καθορισμός του νομίμου ορίου απουσιών των μαθητών, δεν μπορούσε να γίνει με προεδρικό διάταγμα, αλλά έπρεπε να γίνει με νόμο.
δ. Το διάταγμα II είναι παράνομο, επειδή είχε εκδοθεί από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, παρά το γεγονός ότι κατά την προληπτική επεξεργασία του από το Συμβούλιο της Επικράτειας είχε κριθεί ως μη νόμιμο. Η προσφυγή των Β και Γ απορρίφθηκε από τον Προϊστάμενο του 4ου Γραφείου Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.
Ερωτάται:
- Η πράξη του Συλλόγου Διδασκόντων είναι εκτελεστή διοικητική πράξη;
- Αν είναι εκτελεστή διοικητική πράξη, είναι νόμιμη, ανεξάρτητα από τους ισχυρισμούς των Β και Γ;
- Αξιολογείστε τους ισχυρισμούς των Β και Γ.
- Η απορριπτική πράξη του Προϊσταμένου του 4ου Γραφείου Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης έχει εκτελεστό χαρακτήρα;
- Αν έχει εκτελεστό χαρακτήρα, είναι νόμιμη ή παράνομη και για ποιους λόγους;
ΣΗΜ: Να απαιτηθεί το ένα από τα δύο θεωρητικά ερωτήματα και το ένα από τα δύο πρακτικά ζητήματα. Το θεωρητικό ερώτημα βαθμολογείται με άριστα το βαθμό τέσσερα (4) και το πρακτικό ζήτημα με άριστα το βαθμό έξι (6).